Przeszkolenia podstawowe
Bezpieczeństwo własne i odpowiedzialność wspólna (PSSR)
STCW VI/1 Przeszkolenia podstawowe podstawa: § 69 ust. 1 pkt 3 ważność: bezterminowe (§ 80 ust. 1) stan prawny: 01.10.2026
Jak nazywa się świadectwo
Tak brzmi nazwa na dokumencie, po polsku i po angielsku (wzory: załączniki nr 15 i 16 rozporządzenia). Przydatne, gdy armator albo agencja prosi o konkretny certyfikat.
świadectwo przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa własnego i odpowiedzialności wspólnej
Certificate of Basic Safety Training in Personal Safety & Social Responsibilities
Kto musi je mieć
Każdy członek załogi statku morskiego (§ 69 ust. 1 pkt 3), z wyjątkiem załóg statków rybackich i statków żeglugi krajowej innych niż pasażerskie (§ 69 ust. 4).
Pełny wykaz świadectw wymaganych na twoim stanowisku i typie statku: przeszkolenia na stanowisko.
Warunki uzyskania
- ukończenie przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa własnego i odpowiedzialności wspólnej (§ 69 ust. 2)
- ukończone 16 lat (§ 4 ust. 5)
Ważność i odnowienie
bezterminowe (§ 80 ust. 1)
Zastępstwa i zwolnienia
- może być objęte zbiorczym świadectwem przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa (§ 69 ust. 3); uwaga: zbiorcze świadectwo jako całość jest ważne 5 lat
- zwolnienie: członkowie załóg statków rybackich i statków żeglugi krajowej innych niż pasażerskie (§ 69 ust. 4)
- członkowie załóg statków brzegowych stacji ratowniczych Służby SAR: wystarczy zaświadczenie o ukończeniu przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa od dyrektora Służby SAR (§ 69 ust. 6)
Na co uważać
- W żegludze krajowej i na rybackich jest lżej. Wymóg nie dotyczy załóg statków rybackich ani statków żeglugi krajowej innych niż pasażerskie (§ 69 ust. 4). Na pasażerskim w żegludze krajowej świadectwo już obowiązuje.
- Osobno bezterminowe, w pakiecie 5 lat. W ramach zbiorczego świadectwa bezpieczeństwa podlega jego 5-letniej ważności (§ 80 ust. 2).
- Warunek na zbiornikowce. Ważne świadectwa z § 69 ust. 1 pkt 1-3 i 5 (w tym PSSR) są wymagane do świadectw stopnia podstawowego na zbiornikowce (§ 83 ust. 3).
- Gdzie na kurs: w ośrodku uznanym przez administrację morską (morskiej jednostce edukacyjnej, MJE); pełny wykaz z filtrem masz w rejestrze uznanych ośrodków. Świadectwo przeszkolenia wydaje urząd morski.
Nowość w standardzie (2026)
Międzynarodowa tabela kompetencji tego modułu (A-VI/1-4 Kodeksu STCW) została zastąpiona nową wersją. Jedyna nowa kompetencja to zapobieganie i reagowanie na przemoc i molestowanie, w tym nękanie, napaść seksualną i molestowanie seksualne oraz tak zwane kontinuum szkody. Kompetencja panowania nad zmęczeniem (znaczenie wypoczynku, sen i rytm dobowy, czynniki stresogenne na statku i poza nim, zmiany harmonogramu) jest w tabeli od poprawek manilskich z 2010 r. i nowa wersja powtarza ją bez zmian; zmęczenie pojawia się dodatkowo jako jeden z czynników ryzyka przemocy. Podstawa: Rezolucja MSC.560(108) z 23 maja 2024 r., ogłoszona jako Dz.U. 2026 poz. 108, w mocy międzynarodowo od 1 stycznia 2026 r. Zakres samego świadectwa i tryb jego wydania przez urząd morski się nie zmieniają.
Masz PSSR sprzed 2026 roku
Ministerstwo Infrastruktury opisało w informacji dla morskich jednostek edukacyjnych, jak ta zmiana działa w Polsce (stan na 1 października 2026 r.):
- Świadectwo PSSR wydane przed 1 stycznia 2026 r. zachowuje ważność do wymiany na nowe albo do odnowienia. Ministerstwo zapowiada 5 lat na wymianę. Nie dotyczy to zbiorczego świadectwa bezpieczeństwa: to odnawiasz jak dotąd, po upływie ważności, albo wcześniej na swój wniosek.
- Nową część robisz na krótkim przeszkoleniu uzupełniającym w MJE. Trwa co najmniej 4 godziny lekcyjne i dotyczy przemocy i molestowania na statku: skąd się biorą, jak im zapobiegać i jak reagować. Ośrodek wydaje zaświadczenie według wzoru ministerstwa.
- To zaświadczenie razem z dotychczasowym świadectwem PSSR (albo zbiorczym) potwierdza przeszkolenie zgodne z rezolucją MSC.560(108).
- Przeszkolenie uzupełniające prowadzi tylko ośrodek, któremu ministerstwo zaakceptowało program. Od 1 stycznia 2026 r. ten sam warunek dotyczy zwykłego przeszkolenia PSSR. Przed zapisem zapytaj ośrodek, czy ma taką akceptację.
Inne przeszkolenia z tej grupy
Najczęstsze pytania
Czego dotyczy moduł PSSR?
Zasad bezpiecznej pracy i życia w załodze: procedur, komunikacji, relacji na statku oraz ochrony środowiska.
Jak długo ważne jest świadectwo PSSR?
Osobno jest bezterminowe (§ 80 ust. 1). W ramach zbiorczego świadectwa przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa podlega jednak jego 5-letniej ważności (§ 80 ust. 2).
Kto nie musi mieć świadectwa PSSR?
Załogi statków rybackich i statków żeglugi krajowej innych niż pasażerskie (§ 69 ust. 4). Na statku pasażerskim w żegludze krajowej wymóg już obowiązuje.
Mam PSSR sprzed 2026 roku. Muszę robić kurs od nowa?
Nie. Świadectwo wydane przed 01.01.2026 zachowuje ważność do wymiany albo odnowienia. Brakującą część robisz na przeszkoleniu uzupełniającym w MJE (co najmniej 4 godziny lekcyjne), a zaświadczenie z niego razem z dotychczasowym świadectwem potwierdza przeszkolenie według nowego standardu. Tak opisuje to Ministerstwo Infrastruktury w informacji dla ośrodków.
Co nowego wprowadziły poprawki STCW z 2024 r.?
Do treści przeszkolenia doszło zapobieganie i reagowanie na przemoc i molestowanie (w tym nękanie, napaść i molestowanie seksualne). Panowanie nad zmęczeniem jest w standardzie od 2010 r. i zostaje bez zmian. Podstawa: Rezolucja MSC.560(108) z 23.05.2024, ogłoszona jako Dz.U. 2026 poz. 108, w mocy międzynarodowo od 01.01.2026. Zakres samego świadectwa i tryb jego wydania się nie zmieniają.
Kurs w ośrodku ma cenę rynkową, bez urzędowego cennika. Co jest opłatą urzędową, a co ceną ośrodka: ile kosztuje rozpoczęcie pracy na morzu.
Źródła
- Rozporządzenie MGMiŻŚ z 23.04.2018 w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1383 (§ 69, § 80, załącznik nr 15)
- Rozporządzenie MI z 12.11.2024 zmieniające (Dz.U. 2024 poz. 1698); nie zmienia przepisów o przeszkoleniach
- Poprawki do tabeli A-VI/1-4 Kodeksu STCW przyjęte 23.05.2024 (Rezolucja MSC.560(108)), Dz.U. 2026 poz. 108; w mocy od 01.01.2026
- Ministerstwo Infrastruktury: Informacje o wdrożeniu rezolucji IMO MSC.560(108) (informacja dla morskich jednostek edukacyjnych, stan na 01.10.2026)