Ile kosztuje rozpoczęcie pracy na morzu

Żaglowiec szkolny Dar Młodzieży pod żaglem z napisem 100 Gdynia — poradnik: przed kontraktem

Ile kosztuje rozpoczęcie pracy na morzu

Opłaty urzędowe z ustaw, ceny rynkowe i to, czego nie płacisz wcale.

Najkrótsza odpowiedź: realny budżet startu od zera do pierwszego zamustrowania to od około 2000 do około 2500 zł. Składają się na to kursy podstawowe z problematyką ochrony po cenach rynkowych (od około 1800 do około 2150 zł, stan cen: 14.07.2026, szczegóły niżej) oraz opłaty urzędowe, razem do 330 zł: świadectwa przeszkolenia po 20 zł, świadectwo młodszego marynarza 30 zł i książeczka żeglarska 200 zł (uczniowie i studenci płacą za nią 100 zł; ze zbiorczym świadectwem bezpieczeństwa dokumentów jest mniej, więc wychodzi taniej). Do tego dojdzie badanie lekarskie, gdy robisz je na własną rękę (cena według cennika przychodni). Za pośrednictwo agencji nie płacisz ani złotówki (art. 16 ust. 2 ustawy o pracy na morzu, t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 102).

Opłata urzędowa czy cena rynkowa

Na starcie spotkasz dwa rodzaje kosztów i warto je rozróżniać. Opłaty urzędowe mają wysokość wpisaną wprost w przepisy: w załącznik do ustawy o bezpieczeństwie morskim (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 529) oraz w ustawę o pracy na morzu. Są takie same w całej Polsce i stanowią dochód budżetu państwa; nikt nie ma prawa policzyć Ci za nie więcej. Ceny rynkowe to koszt usług: kursów w ośrodkach szkoleniowych, badania lekarskiego robionego na własną rękę czy zdjęć do dokumentów. Ustala je usługodawca, dlatego co do złotówki podajemy tylko opłaty urzędowe, a dla kursów podstawowych orientacyjne widełki rynkowe z datą sprawdzenia; resztę cen rynkowych sprawdzisz u usługodawcy, a my pokazujemy, jak je porównywać.

Badania lekarskie i świadectwo zdrowia

Bez ważnego świadectwa zdrowia nie dostaniesz ani świadectw kwalifikacyjnych, ani pracy. Koszty badania lekarskiego w celu wydania świadectwa zdrowia ponosi armator (art. 4 ust. 10 ustawy o pracy na morzu). Uwaga praktyczna od nas: przepis zakłada, że jest armator, który Cię na badanie kieruje; gdy dopiero szukasz pierwszego kontraktu i badasz się bez armatora w tle, płacisz według cennika przychodni, a stawkę ustala placówka, więc zapytaj o nią przy umawianiu wizyty. Badanie musi wykonać uprawniony lekarz: rejestr lekarzy uprawnionych prowadzimy według województw, a jak wygląda samo badanie i co zabrać na wizytę, opisuje poradnik badań i świadectwa zdrowia.

Wyjątki: badanie kandydata do morskiej szkoły ponadpodstawowej i ucznia kierowanego na praktykę opłaca organ prowadzący szkołę (art. 4a ust. 4); kandydat na uczelnię morską i jej student kierowani na praktykę płacą sami (art. 4a ust. 3). Ponowne badanie po odwołaniu opłaca ten, kto odwołanie wniósł, ale gdy odwołanie wnosi kandydat do szkoły, uczeń albo dyrektor szkoły, koszty ponosi organ prowadzący szkołę (art. 5 ust. 5).

Kursy podstawowe w ośrodku szkoleniowym

Każdy członek załogi statku morskiego musi mieć świadectwa pięciu przeszkoleń podstawowych (§ 69 ust. 1 rozporządzenia kwalifikacyjnego, t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1383; zwolnienia z niektórych dotyczą tylko statków rybackich i żeglugi krajowej, § 69 ust. 4-5): indywidualnych technik ratunkowych, ochrony przeciwpożarowej stopnia podstawowego, elementarnych zasad udzielania pierwszej pomocy medycznej, bezpieczeństwa własnego i odpowiedzialności wspólnej oraz problematyki ochrony na statku. Kursy prowadzą uznane morskie jednostki edukacyjne, a ceny ustala każdy ośrodek osobno: nie ma urzędowego cennika. Rynek jest jednak przewidywalny. Według cenników siedmiu uznanych ośrodków z Trójmiasta i Szczecina (sprawdziliśmy je 14.07.2026) pakiet czterech przeszkoleń podstawowych kupiony jako jeden kurs zintegrowany kosztuje od 1600 do 1800 zł, a razem z problematyką ochrony na statku od około 1800 do około 2150 zł. Te same kursy kupowane pojedynczo wychodzą o 200 do 400 zł drożej niż pakiet. Ceny zmieniają się bez zapowiedzi, więc przed zapisem potwierdź aktualną na stronie ośrodka; listę uznanych jednostek znajdziesz niżej.

Uwaga praktyczna od nas: przy porównywaniu cen sprawdzaj, co dokładnie wchodzi w pakiet (cztery moduły podstawowe, problematyka ochrony, materiały, opłata urzędowa za świadectwa: część ośrodków wlicza ją w cenę kursu) i czy ośrodek jest na liście uznanych jednostek; świadectwo po kursie w każdej uznanej jednostce ma tę samą wartość.

Świadectwa przeszkolenia z urzędu morskiego

Po kursach urząd morski wystawia świadectwa przeszkolenia. Opłata urzędowa wynosi 20 zł za każde świadectwo (część II poz. 1.6 załącznika do ustawy o bezpieczeństwie morskim; podstawa poboru: art. 71 ust. 4). Pięć osobnych świadectw to 100 zł. Cztery z nich może objąć jedno zbiorcze świadectwo przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa (§ 69 ust. 3), czyli jedna opłata zamiast czterech; świadectwo z problematyki ochrony na statku dostaje się zawsze osobno. Za pierwszy duplikat zgubionego świadectwa opłata rośnie o 50 %, za kolejny o 100 % (część II poz. 1.7).

Książeczka żeglarska

Największa pojedyncza opłata urzędowa na starcie: 200 zł za wystawienie książeczki żeglarskiej, a dla uczniów szkół ponadpodstawowych i studentów 100 zł (art. 11 ust. 4-5 ustawy o pracy na morzu). Konsul za granicą pobiera równowartość 50 euro, od uczniów i studentów 25 euro (art. 11 ust. 6a-6b). Wymiana książeczki, na przykład po zapełnieniu stron, kosztuje tyle samo co wystawienie i odbywa się na koszt wnioskodawcy (art. 13 ust. 2-3); wyjątkiem jest utrata ważnej książeczki w wypadku morskim, wtedy nową wystawia się bez opłaty (art. 11 ust. 6c). Do wniosku potrzebujesz też aktualnej fotografii, a to cena rynkowa zakładu fotograficznego. Wniosek, załączniki i odbiór krok po kroku: poradnik książeczki żeglarskiej.

Świadectwo młodszego marynarza i dokumenty podróży

Mając świadectwa czterech przeszkoleń (ITR, ochrona przeciwpożarowa stopnia podstawowego, elementarne zasady pierwszej pomocy, bezpieczeństwo własne), możesz wystąpić o pierwszy dokument kwalifikacyjny: świadectwo młodszego marynarza pokładowego (§ 13 rozporządzenia kwalifikacyjnego). Egzaminu nie ma; opłata urzędowa to 30 zł (część II poz. 1.4 załącznika: świadectwo marynarza). Do pracy pod obcą banderą przyda się także paszport; jego koszt ponosisz sam, tak jak koszt książeczki i świadectwa zdrowia, bo dokładnie taki podział dopuszcza Norma A1.4 ust. 5 Konwencji MLC. Aktualną opłatę paszportową i zniżki sprawdzisz na gov.pl: paszport, informacje o dokumencie.

Minimum urzędowe: ile to razem

Pozycja	Kwota	Podstawa
5 świadectw przeszkolenia (po 20 zł)	100 zł	zał. cz. II poz. 1.6 (Dz.U. 2026 poz. 529)
Świadectwo młodszego marynarza pokładowego	30 zł	zał. cz. II poz. 1.4 (Dz.U. 2026 poz. 529)
Książeczka żeglarska	200 zł	art. 11 ust. 4 (Dz.U. 2026 poz. 102)
Razem opłaty urzędowe	330 zł

Ze zbiorczym świadectwem bezpieczeństwa zamiast czterech osobnych dokumentów opłaty za świadectwa spadają ze 100 zł do 40 zł (razem 270 zł). Uczniowie i studenci płacą za książeczkę 100 zł (razem 230 zł, a ze zbiorczym świadectwem 170 zł). Kursy, badanie na własną rękę, zdjęcia i paszport dochodzą osobno.

Czego nie płacisz wcale

pośrednictwo pracy: za czynności związane z pośrednictwem nie wolno pobierać od Ciebie opłat, bezpośrednio ani pośrednio (art. 16 ust. 2 ustawy o pracy na morzu); agencji grozi za to kara pieniężna od 1000 do 30 000 zł (art. 111 ust. 2); jak rozpoznać legalną agencję, opisuje poradnik sprawdzania agencji crewingowej,
badanie, na które kieruje armator: koszty badania lekarskiego w celu wydania świadectwa zdrowia ponosi armator (art. 4 ust. 10),
koszty skierowania pod obcą banderę: agencja kierująca Cię do pracy na statku pod obcą banderą jest obowiązana zapewnić, że nie poniesiesz kosztów dojazdu na statek i powrotu do miejsca repatriacji wskazanego w marynarskiej umowie o pracę, wydania wizy, badań lekarskich ani tłumaczenia dokumentów (art. 22 ust. 4); wizę opłaca armator także według Normy A1.4 ust. 5 lit. b Konwencji MLC.

Szkoła morska a koszty startu

Droga przez morską szkołę ponadpodstawową lub uczelnię zmienia rachunek w trzech punktach. Po pierwsze, badanie lekarskie kandydata do szkoły i ucznia kierowanego na praktykę opłaca organ prowadzący szkołę (art. 4a ust. 4 ustawy o pracy na morzu); kandydat na uczelnię morską i jej student kierowani na praktykę płacą za badanie sami (art. 4a ust. 3). Po drugie, książeczka żeglarska kosztuje ucznia i studenta 100 zł zamiast 200 zł (art. 11 ust. 5). Po trzecie, do świadectwa marynarza wachtowego droga przez szkołę lub uczelnię prowadzi bez egzaminu CMKE (§ 14 pkt 1-2 rozporządzenia kwalifikacyjnego), czyli bez opłaty egzaminacyjnej.

Następny wydatek: świadectwo marynarza wachtowego

Jeżeli nie idziesz przez szkołę morską, do świadectwa marynarza wachtowego prowadzi szkolenie na poziomie pomocniczym w uznanym ośrodku (cena rynkowa), 6 miesięcy praktyki pływania i egzamin (§ 14 pkt 3 rozporządzenia kwalifikacyjnego). Opłaty urzędowe: egzamin teoretyczny na poziomie pomocniczym 200 zł (część III poz. 1.1 załącznika do ustawy o bezpieczeństwie morskim; podstawa poboru: art. 77 ust. 5), egzamin poprawkowy w pełnej stawce (poz. 7.1), egzamin w języku angielskim 200 % stawki (poz. 7.2), a samo świadectwo 30 zł. Zaświadczenie o zdaniu egzaminu jest ważne 5 lat (art. 71 ust. 2c ustawy). Terminy sesji, zasady zapisów i numery kont do opłat zebraliśmy na stronie egzaminu CMKE. Praktykę pływania udokumentujesz wyciągiem: jak wypełnić urzędowy druk, prowadzi osobny poradnik, a urzędowy wyciąg sporządzony przez urząd na inne potrzeby niż jego własne kosztuje 10 zł (część II poz. 4.2). Na wyższych poziomach stawki rosną: egzamin na poziomie operacyjnym to 600 zł, a na poziomie zarządzania 800 zł (część III poz. 1.2-1.3).

Najczęstsze pytania

Ile kosztują kursy podstawowe STCW?

Nie ma urzędowego cennika, cenę ustala każdy ośrodek, ale rynek jest przewidywalny: według cenników siedmiu uznanych ośrodków z Trójmiasta i Szczecina (sprawdzonych 14.07.2026) pakiet czterech przeszkoleń podstawowych kupiony jako kurs zintegrowany kosztuje od 1600 do 1800 zł, a razem z problematyką ochrony na statku od około 1800 do około 2150 zł. Te same kursy kupowane pojedynczo wychodzą o 200 do 400 zł drożej. Zanim zapłacisz, sprawdź, czy ośrodek jest uznaną morską jednostką edukacyjną (lista na naszej stronie ośrodków) i potwierdź aktualną cenę; świadectwo z każdej uznanej jednostki ma tę samą wartość. Urzędowa jest dopiero opłata za wystawienie świadectwa przeszkolenia przez urząd morski: 20 zł za dokument (część II poz. 1.6 załącznika do ustawy o bezpieczeństwie morskim), u części ośrodków wliczona w cenę kursu.

Czy agencja pośrednictwa może pobrać ode mnie opłatę za znalezienie statku?

Nie. Za czynności związane z pośrednictwem pracy nie wolno pobierać od osoby szukającej pracy na statku żadnych opłat, bezpośrednio ani pośrednio (art. 16 ust. 2 ustawy o pracy na morzu). Za pobranie takiej opłaty agencji grozi kara pieniężna od 1000 do 30 000 zł (art. 111 ust. 2). Jak rozpoznać legalną agencję i jakie sygnały to czerwona flaga, opisaliśmy w poradniku sprawdzania agencji crewingowej.

Zbiorcze świadectwo bezpieczeństwa czy cztery osobne: co się bardziej opłaca?

Urząd morski pobiera 20 zł za każde wystawione świadectwo przeszkolenia, więc jedno zbiorcze świadectwo przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa (zastępuje cztery świadectwa: ITR, ochronę przeciwpożarową stopnia podstawowego, elementarne zasady pierwszej pomocy i bezpieczeństwo własne, § 69 ust. 3 rozporządzenia kwalifikacyjnego) to jedna opłata zamiast czterech. Jest jednak druga strona: zbiorcze świadectwo jako całość jest ważne 5 lat (§ 80 ust. 2), a wystawione osobno świadectwa elementarnych zasad pierwszej pomocy i bezpieczeństwa własnego są bezterminowe (§ 80 ust. 1). Problematyki ochrony na statku zbiorcze świadectwo nie obejmuje w żadnym wariancie.

Co, jeśli nie zdam egzaminu na marynarza wachtowego?

Za egzamin poprawkowy płacisz pełną stawkę, czyli przy egzaminie na poziomie pomocniczym znów 200 zł (część III poz. 1.1 i 7.1 załącznika do ustawy o bezpieczeństwie morskim). Gdy egzamin zdasz, zaświadczenie o jego zdaniu jest ważne 5 lat (art. 71 ust. 2c ustawy), więc masz czas na skompletowanie reszty dokumentów i złożenie wniosku o świadectwo.

Jestem uczniem szkoły morskiej albo studentem. Co mam taniej?

Dwie rzeczy wynikają wprost z przepisów: książeczka żeglarska kosztuje Cię 100 zł zamiast 200 zł (art. 11 ust. 5 ustawy o pracy na morzu), a badanie lekarskie kandydata do szkoły ponadpodstawowej i ucznia kierowanego na praktykę opłaca organ prowadzący szkołę (art. 4a ust. 4); kandydat na uczelnię morską i jej student kierowani na praktykę płacą za badanie sami (art. 4a ust. 3). Do tego droga przez szkołę lub uczelnię prowadzi do świadectwa marynarza wachtowego bez egzaminu CMKE (§ 14 pkt 1-2 rozporządzenia kwalifikacyjnego), czyli bez opłaty egzaminacyjnej.

Czy do pracy na statku potrzebuję paszportu i kto za niego płaci?

Przy pracy pod obcą banderą i wylotach na statek poza Unię paszport jest w praktyce niezbędny, a jego koszt ponosisz sam: Norma A1.4 ust. 5 Konwencji MLC wprost dopuszcza obciążenie marynarza kosztem świadectwa zdrowia, książeczki żeglarskiej i paszportu. Aktualną opłatę paszportową i przysługujące zniżki sprawdzisz na gov.pl. Uwaga: kosztu wizy nikt nie może na Ciebie przerzucić; wizę opłaca armator (Norma A1.4 ust. 5 lit. b), a przy skierowaniu przez agencję pod obcą banderę agencja ma zapewnić, że nie zapłacisz także za wizę, dojazd na statek, badania ani tłumaczenia (art. 22 ust. 4 ustawy o pracy na morzu).

Źródła

Kwoty opłat urzędowych pochodzą 1:1 z załącznika do ustawy o bezpieczeństwie morskim i z ustawy o pracy na morzu. Cen rynkowych (kursy, badania na własną rękę, zdjęcia) celowo nie podajemy: ustalają je usługodawcy i zmieniają się częściej niż przepisy.