Dział pokładowy
Marynarz wachtowy
Dział pokładowy STCW II/4 poziom: pomocniczy podstawa: § 14 stan prawny: 06.07.2026 świadectwo bezterminowe (§ 95 ust. 1)
Sposoby uzyskania
Znajdź wiersz pasujący do twojego wykształcenia. Każda droga ma własną podstawę prawną.
| Wykształcenie / droga | Staż | Egzamin | Podstawa |
|---|---|---|---|
| uczelnia morska / studia student MJE typu A lub B po zaliczonym pierwszym roku (kierunek co najmniej na poziomie operacyjnym w dziale pokładowym), z zaświadczeniem MJE o ukończeniu programu na poziomie pomocniczym | 2 mies. praktyka pływania w dziale pokładowym | nie | § 14 pkt 1 |
| technikum morskie uczeń MJE typu C po zaliczonym pierwszym roku (kierunek co najmniej na poziomie operacyjnym lub na dyplom szypra żeglugi krajowej), z zaświadczeniem MJE o ukończeniu programu na poziomie pomocniczym | 2 mies. praktyka pływania w dziale pokładowym | nie | § 14 pkt 1 |
| uczelnia morska / studia absolwent studiów w MJE typu B (kierunek co najmniej na poziomie pomocniczym w dziale pokładowym) | 2 mies. praktyka pływania na statku morskim w dziale pokładowym | nie | § 14 pkt 2 |
| technikum morskie absolwent MJE typu C (kierunek co najmniej na poziomie pomocniczym w dziale pokładowym) | 2 mies. praktyka pływania na statku morskim w dziale pokładowym | nie | § 14 pkt 2 |
| kurs (ośrodek szkoleniowy) ukończone szkolenie w MJE typu D (ośrodek szkoleniowy) na poziomie pomocniczym w dziale pokładowym | 6 mies. praktyka pływania na statku morskim w dziale pokładowym | tak | § 14 pkt 3 |
| inna droga rybak ze świadectwem rybaka rybołówstwa morskiego, po szkoleniu w MJE typu D na poziomie pomocniczym w dziale pokładowym | bez dodatkowego stażu § 14 pkt 4 nie wymaga dodatkowej praktyki; warunkiem jest posiadane świadectwo rybaka | tak | § 14 pkt 4 |
| inna droga szyper z dyplomem szypra 1 klasy żeglugi krajowej albo szypra klasy 1 rybołówstwa morskiego, albo szypra żeglugi nieograniczonej rybołówstwa morskiego | bez dodatkowego stażu § 14 pkt 5 nie wymaga dodatkowej praktyki; warunkiem jest posiadany dyplom szypra | tak | § 14 pkt 5 |
Nie wiesz, jak liczyć swój staż? Zobacz jak liczyć praktykę pływania: przeliczniki dla załóg wymiennych, statków bez napędu i rybackich, oraz co w ogóle liczy się jako pływanie.
Policz, ile ci brakuje: kalkulator Następny krok ustawi ten szczebel jako cel i wskaże najbliższą drogę.
Wymagane świadectwa i dokumenty
Nowe świadectwa wymagane na tym szczeblu. Pełny wykaz dla całego stanowiska (z niższymi szczeblami) znajdziesz w zestawieniu jakie przeszkolenia na jakie stanowisko.
- świadectwa przeszkoleń podstawowych (STCW VI/1): indywidualne techniki ratunkowe, ochrona przeciwpożarowa stopnia podstawowego, elementarne zasady pierwszej pomocy medycznej, bezpieczeństwo własne i odpowiedzialność wspólna. Formalnie § 13 wymaga ich na świadectwo młodszego marynarza; w praktyce bez nich nie zamustrujesz na praktykę
- świadectwo problematyki ochrony na statku (security awareness, STCW VI/6.1): piąte przeszkolenie podstawowe, którego każdy członek załogi potrzebuje do zamustrowania (§ 69 ust. 1 pkt 4). Jest osobne, poza zbiorczym świadectwem bezpieczeństwa
Wiek: dyplom albo świadectwo można uzyskać po ukończeniu 18 lat (§ 4 ust. 3). Wyjątki: świadectwa młodszego marynarza pokładowego, młodszego motorzysty, młodszego kucharza okrętowego i młodszego rybaka od 16 lat (§ 4 ust. 4), a dyplom kapitana żeglugi przybrzeżnej od 20 lat (§ 40 ust. 1).
Czy wystarczy kurs
Tak, jedna z dróg prowadzi przez kurs. Liczy się do niej: ukończone szkolenie w MJE typu D (ośrodek szkoleniowy) na poziomie pomocniczym w dziale pokładowym. Po takim szkoleniu dochodzi jeszcze 6 miesięcy praktyki oraz egzamin (podstawa: § 14 pkt 3).
Kurs liczy się tylko wtedy, gdy zrobisz go w jednostce uznanej przez administrację morską. Zanim zapłacisz, sprawdź ośrodek w wykazie: uznane ośrodki szkoleniowe.
Słowo „kurs” znaczy w praktyce dwie różne rzeczy. Wyżej chodzi o drogę do samego dokumentu kwalifikacyjnego. Osobno idą przeszkolenia STCW, na przykład indywidualne techniki ratunkowe czy ochrona przeciwpożarowa, które trzeba mieć niezależnie od wybranej drogi. Co dokładnie wchodzi na tym szczeblu, wypisaliśmy wyżej; pełny wykaz dla stanowiska jest w zestawieniu jakie przeszkolenia na jakie stanowisko.
Egzamin
Egzamin na świadectwo marynarza wachtowego przeprowadza Centralna Morska Komisja Egzaminacyjna (CMKE). Dotyczy tylko dróg z § 14 pkt 3, 4 i 5 (kurs, rybak, szyper). Studenci i absolwenci MJE (pkt 1 i 2) świadectwo uzyskują bez egzaminu.
Najbliższe egzaminy CMKE według harmonogramu (sprawdzono 12.08.2026): 07.09.2026 Gdynia · 24.09.2026 Szczecin . Wszystkie terminy, opłaty i zasady zapisów: egzamin CMKE.
Co daje ten dokument
Świadectwo marynarza wachtowego (watchkeeping rating, STCW II/4) to dokument kwalifikacyjny działu pokładowego: uprawnia do stanowiska marynarza wachtowego na każdym statku, a w żegludze krajowej także do prowadzenia małej jednostki do 9 m i 200 kW bez pasażerów (powyżej 100 kW po egzaminie z obsługi silników) (§ 16 pkt 2). Od niego zaczyna się droga na starszego marynarza i dalej, na mostek.
Na co uważać
- Praktyka pływania ma definicję. Liczy się pływanie w charakterze członka załogi na statku morskim; nie liczą się jednostki rekreacyjne, statki wyłączone z eksploatacji ani statki w budowie (§ 2 pkt 15).
- Zaświadczenie o programie poziomu pomocniczego (drogi studenckie z § 14 pkt 1) wydaje twoja szkoła (MJE). Dopilnuj go przed praktykami: bez niego 2-miesięczna ścieżka nie działa.
- Praktykę dokumentuje wpis w książeczce żeglarskiej (§ 93 ust. 1). Wyrób ją zanim wejdziesz na statek; jak to zrobić, opisujemy w sekcji pierwszych kroków.
- Świadectwo jest bezterminowe (§ 95 ust. 1); nie odnawia się go jak dyplomów oficerskich.
Najczęstsze pytania
Ile praktyki potrzeba na świadectwo marynarza wachtowego?
Zależy od drogi (§ 14): studenci i uczniowie MJE po zaliczonym pierwszym roku oraz absolwenci MJE 2 miesiące praktyki pływania, a z kursu w ośrodku szkoleniowym (MJE typu D) 6 miesięcy.
Kiedy jest egzamin?
Egzamin przed Centralną Morską Komisją Egzaminacyjną (CMKE) dotyczy drogi z kursu oraz dróg dla rybaka i szypra (§ 14 pkt 3-5). Studenci i absolwenci MJE (pkt 1-2) uzyskują świadectwo bez egzaminu.
Co liczy się jako praktyka pływania?
Pływanie w charakterze członka załogi na statku morskim. Nie liczą się jednostki rekreacyjne, statki wyłączone z eksploatacji ani statki w budowie (§ 2 pkt 15).
Czy świadectwo trzeba odnawiać?
Nie. Świadectwo marynarza wachtowego jest bezterminowe (§ 95 ust. 1), inaczej niż dyplomy oficerskie.