Środki ratunkowe na statku

Gdy na morzu dzieje się najgorsze, o życiu decyduje sprzęt ratunkowy i to, czy załoga wie, jak go użyć. Ten dział tłumaczy środki i urządzenia ratunkowe na statku handlowym: do czego służą, jak działają i skąd biorą się wymagania. Każdy środek ma podstawę prawną (SOLAS, Kodeks LSA), a w odpowiednich miejscach także link do właściwego szkolenia STCW.

Co to jest SOLAS i Kodeks LSA?

SOLAS to międzynarodowa konwencja o bezpieczeństwie życia na morzu. Jej Rozdział III mówi, jakie środki ratunkowe statek musi mieć i jak je utrzymywać. Szczegóły techniczne sprzętu opisuje osobny Międzynarodowy Kodeks Środków Ratunkowych, w skrócie Kodeks LSA. W Polsce sprzęt nadzoruje Polski Rejestr Statków, stąd bierzemy urzędowe nazewnictwo.

Quiz: 10 pytań ze środków ratunkowych → Interwały ćwiczeń, przeglądy i liczby wprost z SOLAS i Kodeksu LSA.

Jednostka ratunkowa a łódź ratownicza: co to za różnica?

„Jednostka ratunkowa” (survival craft) to łodzie ratunkowe i tratwy, czyli to, czym opuszczasz tonący statek. „Łódź ratownicza” (rescue boat) to co innego: szybka łódź do wyławiania ludzi z wody. Formalnie nie jest jednostką ratunkową, choć bywa z nią mylona.

Organizacja i alarm

Rozkład alarmowy, sygnały, ćwiczenia i rytm przeglądów: kto co robi, gdy zawyje alarm, i skąd wiadomo, że sprzęt zadziała.

Rozkład alarmowy Tablica, która każdemu na statku przypisuje zadanie na wypadek alarmu i mówi, co znaczy każdy sygnał.

Ćwiczenia i alarmy próbne Regularne treningi opuszczenia statku i akcji pożarowej. Dzięki nim podczas prawdziwego alarmu każdy zna swoje zadanie i wykonuje je bez zastanawiania. Przeglądy i próby sprzętu ratunkowego Sprzęt ratunkowy ma stały rytm kontroli: co tydzień i co miesiąc sprawdza go załoga, raz w roku przechodzi przegląd szczegółowy. Przeglądy tygodniowe i miesięczne kończą się wpisem do dziennika.

Środki indywidualne

To, co chroni pojedynczą osobę w wodzie i przed wychłodzeniem.

Pas ratunkowy Utrzymuje nieprzytomną osobę twarzą do góry nad wodą. Jeden dla każdego na statku, do tego zapas.

Koło ratunkowe Rzucasz je człowiekowi za burtą jako pierwszą reakcję, żeby utrzymał się na wodzie, zanim ruszy większa akcja ratownicza.

Kombinezon ratunkowy Wodoszczelny kombinezon, który chroni przed wychłodzeniem w zimnej wodzie. Na statku towarowym jest jeden kombinezon dla każdego. Środek ochrony cieplnej Worek z materiału o niskiej przewodności cieplnej, w który wchodzi rozbitek w łodzi lub tratwie, żeby nie wychłodzić się do reszty.

Jednostki ratunkowe

Łodzie i tratwy, które utrzymują rozbitków przy życiu po opuszczeniu statku.

Łódź ratunkowa Sztywna, zakryta łódź, którą załoga opuszcza tonący statek. Utrzymuje ludzi przy życiu do czasu ratunku.

Pneumatyczna tratwa ratunkowa Napełniana powietrzem tratwa w twardej kapsule, która sama się nadmuchuje po zrzuceniu za burtę.

Środki ratownicze

Łódź do wyławiania ludzi z wody. Formalnie to nie jednostka ratunkowa.

Łódź ratownicza Szybka łódź do wyławiania ludzi z wody i zbierania oraz holowania jednostek ratunkowych.

Środki sygnałowe

Pirotechnika i wyrzutnia linki: jak dać znać, gdzie jesteś.

Środki sygnałowe (pirotechnika) Rakiety, pochodnie i pławy dymne, którymi rozbitek daje znać, gdzie jest, i wzywa pomocy.

Wyrzutnia linki Wystrzeliwuje cienką linkę na kilkaset metrów, żeby połączyć statek z jednostką w potrzebie i podać grubszą linę.

Urządzenia lokalizacyjne

EPIRB, SART i UKF: elektronika, która naprowadza ratowników. Dziś formalnie w GMDSS.

Urządzenia lokalizacyjne i łączność ratunkowa Elektronika, która naprowadza ratowników na rozbitków: radiopława EPIRB, transponder SART i przenośne UKF.

Wodowanie i wsiadanie

Żurawiki i urządzenia zwalniające wodują jednostki, a drabinki służą ludziom do wsiadania.

Wodowanie i wsiadanie Żurawiki i urządzenia zwalniające wodują jednostki ratunkowe, a drabinki służą ludziom do wsiadania.

Treści na podstawie rozdziału III SOLAS, Międzynarodowego Kodeksu Środków Ratunkowych (Kodeks LSA) i przepisów Polskiego Rejestru Statków. To nie jest tekst prawny: w razie wątpliwości decyduje aktualne brzmienie Konwencji i przepisów. Wróć do działu Nauka, gdy chcesz zmienić temat.