Dział maszynowy
Motorzysta wachtowy
Dział maszynowy STCW III/4 poziom: pomocniczy podstawa: § 20 stan prawny: 06.07.2026 świadectwo bezterminowe (§ 95 ust. 1)
Sposoby uzyskania
Znajdź wiersz pasujący do twojego wykształcenia. Każda droga ma własną podstawę prawną.
| Wykształcenie / droga | Staż | Egzamin | Podstawa |
|---|---|---|---|
| uczelnia morska / studia student MJE typu A lub B po zaliczonym pierwszym roku (dział maszynowy, specjalność mechaniczna, kształcenie co najmniej na poziomie operacyjnym), z zaświadczeniem MJE o programie poziomu pomocniczego | 2 mies. praktyka pływania na statku morskim w dziale maszynowym | nie | § 20 ust. 1 pkt 1 |
| technikum morskie uczeń MJE typu C po zaliczonym pierwszym roku (specjalność mechaniczna co najmniej na poziomie operacyjnym lub kierunek na dyplom oficera mechanika żeglugi krajowej), z zaświadczeniem MJE o programie poziomu pomocniczego | 2 mies. praktyka pływania na statku morskim w dziale maszynowym | nie | § 20 ust. 1 pkt 2 |
| uczelnia morska / studia absolwent studiów w MJE typu B (dział maszynowy, specjalność mechaniczna, co najmniej poziom pomocniczy) | 2 mies. praktyka pływania na statku morskim w dziale maszynowym | nie | § 20 ust. 1 pkt 3 |
| technikum morskie absolwent MJE typu C (specjalność mechaniczna co najmniej na poziomie pomocniczym lub kierunek na dyplom oficera mechanika żeglugi krajowej) | 2 mies. praktyka pływania na statku morskim w dziale maszynowym | nie | § 20 ust. 1 pkt 3 |
| inna droga posiadacz dyplomu oficera elektroautomatyka okrętowego (statki o mocy maszyn 750 kW i powyżej) | 2 mies. co najmniej 2 miesiące praktyki pływania na statku morskim w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej | nie | § 20 ust. 1 pkt 4 |
| kurs (ośrodek szkoleniowy) ukończone szkolenie w MJE typu D na poziomie pomocniczym (dział maszynowy, specjalność mechaniczna) | 6 mies. praktyka pływania na statku morskim w dziale maszynowym; połowę można zastąpić praktyką przy budowie, naprawie lub obsłudze maszyn okrętowych w stoczni, zakładzie produkcyjnym, warsztacie, na platformie stacjonarnej lub statku bez napędu (§ 20 ust. 3) | tak | § 20 ust. 1 pkt 5 |
| sama praktyka pływania bez szkoły morskiej, droga przez samą praktykę (dodana od 05.12.2024) | 12 mies. praktyka pływania na statku morskim w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej nowa droga ze zmiany Dz.U. 2024 poz. 1698 | tak | § 20 ust. 1 pkt 6 |
Nie wiesz, jak liczyć swój staż? Zobacz jak liczyć praktykę pływania: przeliczniki dla załóg wymiennych, statków bez napędu i rybackich, oraz co w ogóle liczy się jako pływanie.
Policz, ile ci brakuje: kalkulator Następny krok ustawi ten szczebel jako cel i wskaże najbliższą drogę.
Wymagane świadectwa i dokumenty
Nowe świadectwa wymagane na tym szczeblu. Pełny wykaz dla całego stanowiska (z niższymi szczeblami) znajdziesz w zestawieniu jakie przeszkolenia na jakie stanowisko.
Wiek: dyplom albo świadectwo można uzyskać po ukończeniu 18 lat (§ 4 ust. 3). Wyjątki: świadectwa młodszego marynarza pokładowego, młodszego motorzysty, młodszego kucharza okrętowego i młodszego rybaka od 16 lat (§ 4 ust. 4), a dyplom kapitana żeglugi przybrzeżnej od 20 lat (§ 40 ust. 1).
Czy wystarczy kurs
Tak, jedna z dróg prowadzi przez kurs. Liczy się do niej: ukończone szkolenie w MJE typu D na poziomie pomocniczym (dział maszynowy, specjalność mechaniczna). Po takim szkoleniu dochodzi jeszcze 6 miesięcy praktyki oraz egzamin (podstawa: § 20 ust. 1 pkt 5).
Kurs liczy się tylko wtedy, gdy zrobisz go w jednostce uznanej przez administrację morską. Zanim zapłacisz, sprawdź ośrodek w wykazie: uznane ośrodki szkoleniowe.
Słowo „kurs” znaczy w praktyce dwie różne rzeczy. Wyżej chodzi o drogę do samego dokumentu kwalifikacyjnego. Osobno idą przeszkolenia STCW, na przykład indywidualne techniki ratunkowe czy ochrona przeciwpożarowa, które trzeba mieć niezależnie od wybranej drogi. Co dokładnie wchodzi na tym szczeblu, wypisaliśmy wyżej; pełny wykaz dla stanowiska jest w zestawieniu jakie przeszkolenia na jakie stanowisko.
Egzamin
Egzamin na świadectwo motorzysty wachtowego (CMKE) dotyczy tylko dróg § 20 ust. 1 pkt 5 (kurs) i pkt 6 (sama praktyka). Studenci i absolwenci MJE oraz elektroautomatycy świadectwo uzyskują bez egzaminu. UWAGA: dawne uznawanie studiów mechanicznych (mechanika i budowa maszyn, automatyka i robotyka) za równoważne ze szkoleniem poziomu pomocniczego zostało UCHYLONE od 05.12.2024 (Dz.U. 2024 poz. 1698 uchyla § 20 ust. 2).
Najbliższe egzaminy CMKE według harmonogramu (sprawdzono 12.08.2026): 30.09.2026 Gdynia · 13.10.2026 Szczecin . Wszystkie terminy, opłaty i zasady zapisów: egzamin CMKE.
Co daje ten dokument
Świadectwo motorzysty wachtowego uprawnia do zajmowania stanowiska motorzysty wachtowego na każdym statku oraz kierownika maszyn na statkach o mocy maszyn głównych poniżej 400 kW (§ 23 pkt 2). To maszynowy odpowiednik marynarza wachtowego i pierwszy krok w stronę oficera mechanika.
Na co uważać
- Praktyka warsztatowa liczy się tylko w drodze kursowej. Połowę z 6 miesięcy można zastąpić pracą przy maszynach okrętowych w stoczni lub warsztacie (§ 20 ust. 3); w pozostałych drogach liczy się wyłącznie pływanie.
- Zmiana od 05.12.2024: studia „lądowe” z mechaniki i budowy maszyn lub automatyki i robotyki nie są już uznawane za równoważne ze szkoleniem poziomu pomocniczego (uchylony § 20 ust. 2). W zamian doszła droga przez 12 miesięcy praktyki bez wymogu szkoły (pkt 6).
- Elektroautomatyk z dyplomem 750+ kW dostaje to świadectwo niemal z automatu: wystarczą 2 miesiące praktyki w specjalności mechanicznej (pkt 4).
Najczęstsze pytania
Ile praktyki potrzeba na świadectwo motorzysty wachtowego?
Zależy od drogi (§ 20): studenci i uczniowie MJE po zaliczonym pierwszym roku oraz absolwenci MJE i elektroautomatycy 2 miesiące praktyki pływania, z kursu w ośrodku szkoleniowym 6 miesięcy, a drogą przez samą praktykę, bez żadnej szkoły morskiej, 12 miesięcy.
Kiedy jest egzamin na motorzystę wachtowego?
Egzamin przed CMKE dotyczy tylko drogi kursowej (§ 20 ust. 1 pkt 5) i drogi przez samą praktykę bez szkoły morskiej (pkt 6). Studenci, absolwenci MJE oraz elektroautomatycy uzyskują świadectwo bez egzaminu.
Co liczy się jako praktyka na świadectwo motorzysty wachtowego?
W drodze kursowej połowę z 6 miesięcy praktyki można zastąpić pracą przy budowie, naprawie lub obsłudze maszyn okrętowych w stoczni, zakładzie produkcyjnym, warsztacie, na platformie stacjonarnej lub statku bez napędu (§ 20 ust. 3); w pozostałych drogach liczy się wyłącznie pływanie.
Czy świadectwo motorzysty wachtowego trzeba odnawiać?
Nie, świadectwo jest bezterminowe (§ 95 ust. 1).
Czy studia mechaniczne lądowe liczą się jako droga do tego świadectwa?
Od 5 grudnia 2024 nie. Dawne uznawanie studiów z mechaniki i budowy maszyn oraz automatyki i robotyki za równoważne ze szkoleniem poziomu pomocniczego zostało uchylone (Dz.U. 2024 poz. 1698 uchyla § 20 ust. 2); w zamian dodano drogę przez 12 miesięcy samej praktyki, bez szkoły.