Dział pokładowy
Oficer wachtowy
Dział pokładowy STCW II/1 poziom: operacyjny żegluga międzynarodowa statki 500 GT i powyżej podstawa: § 31 stan prawny: 06.07.2026 dyplom ważny 5 lat; odnowienie wg § 95 ust. 4 i § 96 (m.in. 12 mies. pływania w ostatnich 5 latach)
Sposoby uzyskania
Znajdź wiersz pasujący do twojego wykształcenia. Każda droga ma własną podstawę prawną.
| Wykształcenie / droga | Staż | Egzamin | Podstawa |
|---|---|---|---|
| uczelnia morska / studia absolwent studiów w MJE typu A lub B (dział pokładowy, kształcenie co najmniej na poziomie operacyjnym), z zaświadczeniem MJE o zaliczeniu książki praktyk | 12 mies. nadzorowana praktyka pływania w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej, potwierdzona zaliczoną książką praktyk, w tym co najmniej 6 miesięcy na morskich statkach handlowych o pojemności brutto 500 i powyżej | tak | § 31 ust. 1 pkt 1 |
| technikum morskie absolwent MJE typu C kształcącej co najmniej na poziomie operacyjnym w dziale pokładowym (np. technik nawigator), z zaświadczeniem MJE o zaliczeniu książki praktyk | 12 mies. nadzorowana praktyka pływania w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej, potwierdzona zaliczoną książką praktyk, w tym co najmniej 6 miesięcy na morskich statkach handlowych o pojemności brutto 500 i powyżej | tak | § 31 ust. 1 pkt 1 |
| sama praktyka pływania bez szkoły morskiej, droga przez praktykę + szkolenie w MJE typu D na poziomie operacyjnym | 36 mies. praktyka pływania w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej (praktykant, młodszy marynarz, marynarz wachtowy lub starszy marynarz), w tym co najmniej 12 miesięcy na morskich statkach handlowych lub szkolnych o pojemności brutto 500 i powyżej | tak | § 31 ust. 1 pkt 4 |
| inna droga posiadacz dyplomu oficera wachtowego żeglugi przybrzeżnej, po szkoleniu w MJE typu D na poziomie operacyjnym | 6 mies. dodatkowa praktyka pływania w żegludze międzynarodowej na morskich statkach handlowych lub szkolnych o pojemności brutto 500 i powyżej w dziale pokładowym | tak | § 31 ust. 1 pkt 2 |
| inna droga posiadacz dyplomu szypra 1 klasy żeglugi krajowej albo szypra klasy 1 lub żeglugi nieograniczonej rybołówstwa morskiego, po szkoleniu w MJE typu D | 12 mies. dodatkowa praktyka pływania w żegludze międzynarodowej na morskich statkach handlowych lub szkolnych o pojemności brutto 500 i powyżej, na stanowisku pokładowym (praktykant, młodszy marynarz, marynarz wachtowy, starszy marynarz) | tak | § 31 ust. 1 pkt 3 |
| inna droga posiadacz dyplomu oficera mechanika wachtowego lub oficera elektroautomatyka (statki o mocy maszyn 750 kW i powyżej) ze świadectwem marynarza wachtowego, po szkoleniu w MJE typu D | 24 mies. dodatkowa praktyka pływania w dziale pokładowym na morskich statkach handlowych lub szkolnych o pojemności brutto 500 i powyżej w żegludze międzynarodowej | tak | § 31 ust. 1 pkt 5 |
Nie wiesz, jak liczyć swój staż? Zobacz jak liczyć praktykę pływania: przeliczniki dla załóg wymiennych, statków bez napędu i rybackich, oraz co w ogóle liczy się jako pływanie.
Policz, ile ci brakuje: kalkulator Następny krok ustawi ten szczebel jako cel i wskaże najbliższą drogę.
Wymagane świadectwa i dokumenty
Nowe świadectwa wymagane na tym szczeblu. Pełny wykaz dla całego stanowiska (z niższymi szczeblami) znajdziesz w zestawieniu jakie przeszkolenia na jakie stanowisko.
- świadectwa przeszkoleń podstawowych (STCW VI/1): indywidualne techniki ratunkowe, ochrona przeciwpożarowa stopnia podstawowego, elementarne zasady pierwszej pomocy medycznej, bezpieczeństwo własne i odpowiedzialność wspólna
- świadectwo przeszkolenia w zakresie wykorzystania radaru i ARPA na poziomie operacyjnym
- świadectwo przeszkolenia w zakresie ochrony przeciwpożarowej stopnia wyższego
- świadectwo przeszkolenia w zakresie udzielania pierwszej pomocy medycznej
- świadectwo przeszkolenia w zakresie nautycznego dowodzenia statkiem
- świadectwo ogólnego operatora GMDSS (GOC)
- świadectwo ratownika (§ 74)
- udokumentowane co najmniej 6 miesięcy pełnienia obowiązków wachtowych na mostku pod nadzorem kapitana albo oficera wachtowego (§ 31 ust. 2-3): w książce praktyk albo w zaświadczeniu o pełnieniu wachty nawigacyjnej
Wiek: dyplom albo świadectwo można uzyskać po ukończeniu 18 lat (§ 4 ust. 3). Wyjątki: świadectwa młodszego marynarza pokładowego, młodszego motorzysty, młodszego kucharza okrętowego i młodszego rybaka od 16 lat (§ 4 ust. 4), a dyplom kapitana żeglugi przybrzeżnej od 20 lat (§ 40 ust. 1).
Czy wystarczy kurs
Nie, sam kurs w ośrodku tu nie wystarczy. Na tym szczeblu żadna droga nie opiera się wyłącznie na szkoleniu kursowym: wszędzie liczy się wykształcenie, wcześniejszy dokument albo praktyka, a kurs bywa co najwyżej jednym z warunków. Co dokładnie trzeba spełnić na każdej z dróg, razem z paragrafem, masz w tabeli na górze strony.
Słowo „kurs” znaczy w praktyce dwie różne rzeczy. Wyżej chodzi o drogę do samego dokumentu kwalifikacyjnego. Osobno idą przeszkolenia STCW, na przykład indywidualne techniki ratunkowe czy ochrona przeciwpożarowa, które trzeba mieć niezależnie od wybranej drogi. Co dokładnie wchodzi na tym szczeblu, wypisaliśmy wyżej; pełny wykaz dla stanowiska jest w zestawieniu jakie przeszkolenia na jakie stanowisko.
Egzamin
Egzamin na poziomie operacyjnym w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej (CMKE). Wymagany w każdej z dróg § 31. Ten sam zdany egzamin zwalnia później z egzaminu na świadectwo starszego marynarza (§ 15 ust. 2).
Najbliższe egzaminy CMKE według harmonogramu (sprawdzono 12.08.2026): 15.09.2026 Gdynia · 29.09.2026 Szczecin . Wszystkie terminy, opłaty i zasady zapisów: egzamin CMKE.
Co daje ten dokument
Dyplom oficera wachtowego na statkach o pojemności brutto 500 i powyżej to wejście na mostek: uprawnia do zajmowania stanowiska oficera wachtowego na każdym statku, a dodatkowo kapitana na statku bez własnego napędu (§ 36 pkt 1). To pierwszy dyplom poziomu operacyjnego i punkt wyjścia w drodze na starszego oficera.
Na co uważać
- 6 miesięcy wachty na mostku to osobny wymóg. Niezależnie od drogi, praktyka musi obejmować udokumentowany okres pełnienia obowiązków wachtowych pod nadzorem kapitana lub oficera wachtowego (§ 31 ust. 2-3). Pilnuj wpisów w książce praktyk / zaświadczeń o pełnieniu wachty nawigacyjnej na bieżąco; po latach trudno je odtworzyć.
- Książka praktyk robi różnicę. Absolwent bez zaświadczenia o zaliczeniu książki praktyk nie korzysta z drogi 12-miesięcznej: wymagane jest wtedy 36 miesięcy jak w drodze bez szkoły (§ 31 ust. 7).
- GOC wymaga osobnego egzaminu. Świadectwo ogólnego operatora GMDSS (GOC) reguluje Prawo o komunikacji elektronicznej (§ 75), a wydaje je Prezes UKE, nie urząd morski. Zaplanuj je równolegle ze zbieraniem praktyki, nie na ostatnią chwilę.
- Dyplom się przeterminowuje. W odróżnieniu od świadectw poziomu pomocniczego dyplom oficerski jest ważny 5 lat (§ 95); do odnowienia potrzebujesz m.in. 12 miesięcy pływania w ostatnich 5 latach albo spełnienia innego warunku § 96.
Najczęstsze pytania
Ile praktyki potrzeba na dyplom oficera wachtowego?
Absolwent MJE z zaliczoną książką praktyk: 12 miesięcy nadzorowanej praktyki, w tym co najmniej 6 miesięcy na statkach 500 GT i powyżej. Bez szkoły morskiej: 36 miesięcy praktyki plus kurs (§ 31 ust. 1).
Czy potrzebny jest egzamin?
Tak, egzamin operacyjny przed CMKE jest wymagany w każdej drodze § 31. Ten sam zdany egzamin zwalnia później z egzaminu na świadectwo starszego marynarza (§ 15 ust. 2).
Jakie świadectwa dochodzą na tym szczeblu?
Poza przeszkoleniami podstawowymi m.in.: GOC, świadectwo ratownika, radar i ARPA na poziomie operacyjnym, ochrona przeciwpożarowa stopnia wyższego, pierwsza pomoc medyczna oraz nautyczne dowodzenie statkiem. GOC wymaga osobnego egzaminu przed komisją UKE, zaplanuj go równolegle ze zbieraniem praktyki.
Czy dyplom trzeba odnawiać?
Tak. Dyplom oficerski jest ważny 5 lat (§ 95); do odnowienia potrzeba m.in. 12 miesięcy pływania w ostatnich 5 latach albo spełnienia innego warunku § 96.