Środki ratunkowe
Starszy ratownik (szybkie łodzie ratownicze)
STCW VI/2.2 Środki ratunkowe podstawa: § 74 ust. 3-4 ważność: 5 lat (§ 80 ust. 2) stan prawny: 07.07.2026
Jak nazywa się świadectwo
Tak brzmi nazwa na dokumencie, po polsku i po angielsku (wzory: załączniki nr 15 i 16 rozporządzenia). Przydatne, gdy armator albo agencja prosi o konkretny certyfikat.
świadectwo starszego ratownika
Certificate of Proficiency in Fast Rescue Boats
Kto musi je mieć
Na statkach wyposażonych w szybkie łodzie ratownicze: każdy członek załogi wyznaczony do kierowania taką łodzią (§ 74 ust. 3).
Pełny wykaz świadectw wymaganych na Twoim stanowisku i typie statku: przeszkolenia na stanowisko.
Warunki uzyskania
- ukończenie przeszkolenia na to świadectwo (§ 74 ust. 4)
- ważne świadectwo przeszkolenia w zakresie indywidualnych technik ratunkowych (§ 74 ust. 4)
- ważne świadectwo ratownika (§ 74 ust. 4)
- ukończone 16 lat (§ 4 ust. 5)
Ważność i odnowienie
5 lat (§ 80 ust. 2)
- przeszkolenie uaktualniające oraz udokumentowane 6 miesięcy praktyki pływania w okresie ostatnich 5 lat (§ 80 ust. 3)
- zamiast praktyki pływania: 12 miesięcy stażu w ekipie ratownictwa morskiego brzegowej stacji ratowniczej w ostatnich 5 latach, potwierdzone przez dyrektora Służby SAR (§ 80 ust. 5)
- gdy świadectwo wygasło ponad 12 miesięcy temu albo brakuje praktyki: pełne przeszkolenie od nowa (§ 80 ust. 8)
Zastępstwa i zwolnienia
- dla członków ekip ratownictwa morskiego w brzegowych stacjach ratowniczych zaświadczenie o ukończeniu przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa od dyrektora Służby SAR jest równorzędne z ważnym świadectwem ITR przy ubieganiu się o świadectwo starszego ratownika (§ 74 ust. 5)
Na co uważać
- Najpierw ratownik, potem starszy ratownik. Bez ważnego świadectwa ratownika nie uzyskasz starszego ratownika (§ 74 ust. 4). Terminy obu dokumentów warto odnawiać razem, do kompletu z ITR.
- Dotyczy konkretnego wyposażenia statku. Obowiązek ma tylko osoba wyznaczona do kierowania szybką łodzią ratowniczą na statku, który taką łódź ma (§ 74 ust. 3). Armator zwykle wskazuje ten wymóg w ogłoszeniu, szczególnie na promy i statki pasażerskie.
- Praktyka do odnowienia. Jak przy pozostałych przeszkoleniach ratowniczych: kurs uaktualniający plus 6 miesięcy pływania z ostatnich 5 lat (§ 80 ust. 3), inaczej pełny kurs od nowa (§ 80 ust. 8).
- Podstawa międzynarodowa. Świadectwo odpowiada biegłości w zakresie obsługi szybkich łodzi ratowniczych z prawidła VI/2 Konwencji STCW i sekcji A-VI/2 Kodeksu STCW, więc analogiczny wymóg spotkasz pod banderą każdego państwa strony konwencji.
- Gdzie na kurs: w ośrodku uznanym przez administrację morską (morskiej jednostce edukacyjnej, MJE); pełny wykaz z filtrem masz w rejestrze uznanych ośrodków. Świadectwo przeszkolenia wydaje urząd morski.
Inne przeszkolenia z tej grupy
- Ratownik (środki ratunkowe i łodzie ratownicze) STCW VI/2.1
Najczęstsze pytania
Kto musi mieć świadectwo starszego ratownika?
Każdy członek załogi wyznaczony do kierowania szybką łodzią ratowniczą na statku, który jest w taką łódź wyposażony (§ 74 ust. 3).
Jakie są wymagania, żeby je zdobyć?
Ukończone przeszkolenie na to świadectwo, ważne świadectwo indywidualnych technik ratunkowych, ważne świadectwo ratownika oraz ukończone 16 lat (§ 74 ust. 4, § 4 ust. 5).
Ile jest ważne i jak je odnowić?
Świadectwo jest ważne 5 lat (§ 80 ust. 2). Odnowienie wymaga przeszkolenia uaktualniającego i 6 miesięcy praktyki pływania w ostatnich 5 latach, a dla ekip brzegowych stacji ratowniczych można to zastąpić 12 miesiącami stażu potwierdzonego przez dyrektora Służby SAR (§ 80 ust. 3 i 5). Gdy świadectwo wygasło ponad 12 miesięcy temu albo brakuje praktyki, trzeba przejść pełne przeszkolenie od nowa (§ 80 ust. 8).
Czym można zastąpić wymóg ważnego ITR?
Dla członków ekip ratownictwa morskiego w brzegowych stacjach ratowniczych zaświadczenie o ukończeniu przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa wydane przez dyrektora Służby SAR jest równorzędne z ważnym świadectwem ITR przy ubieganiu się o świadectwo starszego ratownika (§ 74 ust. 5).
Gdzie zrobić kurs na starszego ratownika?
W ośrodku uznanym przez administrację morską (morskiej jednostce edukacyjnej, MJE); pełny wykaz uznanych ośrodków masz w rejestrze ośrodków w tym serwisie, a świadectwo przeszkolenia wydaje urząd morski.
Kurs w ośrodku ma cenę rynkową, bez urzędowego cennika. Co jest opłatą urzędową, a co ceną ośrodka: ile kosztuje rozpoczęcie pracy na morzu.
Źródła
- Rozporządzenie MGMiŻŚ z 23.04.2018 w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1383 (§ 74, § 80, załącznik nr 15)
- Rozporządzenie MI z 12.11.2024 zmieniające (Dz.U. 2024 poz. 1698); nie zmienia przepisów o przeszkoleniach
- Międzynarodowa konwencja STCW, 1978 (zmiany z Manili z 2010 r.), Dz.U. 2013 poz. 1092 (prawidło VI/2 i sekcja A-VI/2: szybkie łodzie ratownicze)