Ratownik (środki ratunkowe i łodzie ratownicze)

Fala przewalająca się przez pokład zbiornikowca — Środki ratunkowe

Ratownik (środki ratunkowe i łodzie ratownicze)

STCW VI/2.1 Środki ratunkowe podstawa: § 74 ust. 1-2 ważność: 5 lat (§ 80 ust. 2) stan prawny: 08.07.2026

Jak nazywa się świadectwo

Tak brzmi nazwa na dokumencie, po polsku i po angielsku (wzory: załączniki nr 15 i 16 rozporządzenia). Przydatne, gdy armator albo agencja prosi o konkretny certyfikat.

świadectwo ratownika

Certificate of Proficiency in Survival Craft and Rescue Boats Other Than Fast Rescue Boats

Kto musi je mieć

Każdy członek załogi wyznaczony do kierowania zbiorczym środkiem ratunkowym musi mieć świadectwo ratownika (§ 74 ust. 1). Uprawnienie na świadectwie obejmuje dowodzenie środkami ratunkowymi i łodziami ratowniczymi innymi niż szybkie łodzie ratownicze (wzór, załącznik nr 15).

Pełny wykaz świadectw wymaganych na Twoim stanowisku i typie statku: przeszkolenia na stanowisko.

Warunki uzyskania

ukończenie przeszkolenia na to świadectwo (§ 74 ust. 2)
ważne świadectwo przeszkolenia w zakresie indywidualnych technik ratunkowych (§ 74 ust. 2)
co najmniej 6-miesięczna praktyka pływania (§ 74 ust. 2)
ukończone 16 lat (§ 4 ust. 5)

Ważność i odnowienie

5 lat (§ 80 ust. 2)

przeszkolenie uaktualniające oraz udokumentowane 6 miesięcy praktyki pływania w okresie ostatnich 5 lat (§ 80 ust. 3)
zamiast praktyki pływania: 12 miesięcy stażu w ekipie ratownictwa morskiego brzegowej stacji ratowniczej w ostatnich 5 latach, potwierdzone przez dyrektora Służby SAR (§ 80 ust. 5)
gdy świadectwo wygasło ponad 12 miesięcy temu albo brakuje praktyki: pełne przeszkolenie od nowa (§ 80 ust. 8)

Zastępstwa i zwolnienia

dla członków ekip ratownictwa morskiego w brzegowych stacjach ratowniczych zaświadczenie o ukończeniu przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa od dyrektora Służby SAR jest równorzędne z ważnym świadectwem ITR przy ubieganiu się o świadectwo ratownika (§ 74 ust. 5)

Na co uważać

Bez 6 miesięcy pływania nie podchodzisz. To przeszkolenie różni się od podstawowych: § 74 ust. 2 wymaga co najmniej 6-miesięcznej praktyki pływania już do uzyskania świadectwa, nie tylko do odnowienia.
ITR musi być ważne. Warunkiem jest ważne świadectwo indywidualnych technik ratunkowych. Przeterminowane ITR blokuje i uzyskanie, i kolejny krok.
Ratownik bywa wymagany do awansu. Świadectwo ratownika znajdziesz wśród dokumentów wymaganych na wyższych szczeblach drabiny pokładowej, np. dla starszego marynarza i oficera wachtowego.
Następny stopień to starszy ratownik. Na statkach z szybkimi łodziami ratowniczymi osoba nimi kierująca musi mieć świadectwo starszego ratownika (§ 74 ust. 3), a ważny ratownik jest jego warunkiem.
Gdzie na kurs: w ośrodku uznanym przez administrację morską (morskiej jednostce edukacyjnej, MJE); pełny wykaz z filtrem masz w rejestrze uznanych ośrodków. Świadectwo przeszkolenia wydaje urząd morski.

Ciekawostka: 16 czy 18 lat?

Międzynarodowa konwencja STCW stawia przy tym świadectwie wyższy próg wieku niż polskie rozporządzenie. Prawidło VI/2 ust. 1 pkt 1 wymaga, żeby kandydat na ratownika (na jednostkach ratunkowych i łodziach ratowniczych innych niż szybkie łodzie ratownicze) miał ukończone 18 lat. Polskie rozporządzenie kwalifikacyjne tego progu przy ratowniku nie powtarza: ustala wspólny minimalny wiek 16 lat dla świadectw przeszkoleń (§ 4 ust. 5), a ratownika zalicza do świadectw przeszkoleń (§ 80 ust. 2).

W praktyce ta różnica prawie znika. Po świadectwo ratownika i tak podchodzi się z co najmniej 6-miesięczną praktyką pływania (§ 74 ust. 2), a na statku można być zatrudnionym dopiero od 18 lat, poza młodocianym od 16 lat przyjętym w celu przygotowania zawodowego (art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o pracy na morzu). Kandydat na ratownika jest więc niemal zawsze pełnoletni. To ciekawostka o tym, jak krajowy przepis oddaje Konwencję, a nie luka do wykorzystania.

Inne przeszkolenia z tej grupy

Starszy ratownik (szybkie łodzie ratownicze) STCW VI/2.2

← cały katalog przeszkoleń

Najczęstsze pytania

Kto musi mieć świadectwo ratownika?

Każdy członek załogi wyznaczony do kierowania zbiorczym środkiem ratunkowym (§ 74 ust. 1). Uprawnienie obejmuje dowodzenie środkami ratunkowymi i łodziami ratowniczymi innymi niż szybkie łodzie ratownicze.

Jakie warunki trzeba spełnić, żeby je uzyskać?

Ukończyć przeszkolenie, mieć ważne świadectwo ITR i co najmniej 6 miesięcy praktyki pływania (§ 74 ust. 2) oraz ukończone 16 lat (§ 4 ust. 5). Uwaga: 6 miesięcy pływania to warunek już do uzyskania, nie tylko do odnowienia.

Jak długo ważne i jak odnowić?

5 lat (§ 80 ust. 2). Odnowienie: przeszkolenie uaktualniające oraz udokumentowane 6 miesięcy praktyki pływania z ostatnich 5 lat (§ 80 ust. 3).

Co dalej po świadectwie ratownika?

Na statkach z szybkimi łodziami ratowniczymi osoba nimi kierująca musi mieć świadectwo starszego ratownika (§ 74 ust. 3), a ważne świadectwo ratownika jest jego warunkiem.

Kurs w ośrodku ma cenę rynkową, bez urzędowego cennika. Co jest opłatą urzędową, a co ceną ośrodka: ile kosztuje rozpoczęcie pracy na morzu.