Jak nazywa się świadectwo

Nazwa polska pochodzi z rozporządzenia o świadectwach operatora urządzeń radiowych (Dz.U. 2015 poz. 99). Skrót GOC/ROC to międzynarodowe oznaczenie z Regulaminu Radiokomunikacyjnego ITU, którym posługują się armatorzy i agencje.

świadectwo ogólne operatora (GMDSS)

General Operator's Certificate (GOC)

Kto musi je mieć

Kapitan i oficerowie w dziale pokładowym na statkach wyposażonych w urządzenia radiowe muszą mieć świadectwo operatora urządzeń radiowych w służbie radiokomunikacyjnej morskiej (§ 75 ust. 1 rozporządzenia o kwalifikacjach). Świadectwo ogólne operatora (GOC) obejmuje wszystkie obszary morza i jest standardem na statkach handlowych w żegludze międzynarodowej; wymieniają je wprost m.in. przepisy o oficerze wachtowym (§ 31) i oficerze wachtowym żeglugi przybrzeżnej (§ 39).

Pełny wykaz świadectw wymaganych na Twoim stanowisku i typie statku: przeszkolenia na stanowisko.

Warunki uzyskania

• ukończenie szkolenia w ośrodku uznanym przez administrację morską (morskiej jednostce edukacyjnej, MJE) w zakresie odpowiadającym wymogom egzaminacyjnym z załącznika nr 5 (§ 9)
• zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną powoływaną przez Prezesa UKE (§ 14); wniosek o wydanie świadectwa składa się Prezesowi UKE co najmniej 14 dni przed terminem egzaminu (§ 21 ust. 1)

Ważność i odnowienie

5 lat (§ 6 ust. 2)

• wniosek o odnowienie złożony w czasie ważności świadectwa albo najpóźniej w ciągu 12 miesięcy od utraty ważności (§ 10 ust. 1)
• co najmniej 12 miesięcy pracy na morzu z wykonywaniem funkcji operatora odpowiedzialnego za radiokomunikację na wypadek zdarzeń niebezpiecznych, w okresie 5 lat przed upływem ważności, potwierdzone wyciągiem z książeczki żeglarskiej i zaświadczeniem kapitana (§ 10 ust. 2)
• bez tego stażu: egzamin odnowieniowy w zakresie z ust. 10 załącznika nr 5 (§ 10 ust. 3)

Zastępstwa i zwolnienia

• Świadectwa radioelektronika pierwszej i drugiej klasy (GMDSS) obejmują uprawnienia operatorskie i dają szerszy zakres (obsługa plus przeglądy, konserwacja i naprawy sprzętu); też ważne 5 lat (§ 4 ust. 1 pkt 1-2, § 6 ust. 2).
• Świadectwo ograniczone operatora (ROC) wystarcza tylko na obszarze morza A1; GOC obejmuje wszystkie obszary (§ 4 ust. 1 pkt 3-4).

Na co uważać

• To nie urząd morski, tylko UKE. W odróżnieniu od pozostałych świadectw w tym katalogu, świadectwo operatora GMDSS wydaje Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej na podstawie Prawa telekomunikacyjnego, a nie urząd morski. Sam kurs robisz jednak w morskiej jednostce edukacyjnej, tak jak inne przeszkolenia; pełny wykaz masz w rejestrze uznanych ośrodków.
• GOC obejmuje wszystkie obszary morza. Świadectwo ograniczone (ROC) działa tylko na obszarze morza A1, czyli w zasięgu przynajmniej jednej nadbrzeżnej stacji VHF z ciągłą łącznością alarmową DSC. Na statek handlowy w żegludze międzynarodowej praktycznie zawsze potrzebny jest pełny GOC, a nie świadectwo ograniczone (ROC).
• Bez GOC dyplom nie działa na statku z radiem. Na dyplomach pokładowych widnieje uwaga, że na statkach wyposażonych w urządzenia radiokomunikacyjne dyplom jest ważny tylko w połączeniu z odpowiednim świadectwem GMDSS. Dlatego GOC znajdziesz na liście świadectw wymaganych od oficera wachtowego (§ 31) i od oficera wachtowego żeglugi przybrzeżnej (§ 39).
• Ważność 5 lat, odnawiane stażem albo egzaminem. Odnowienie bez egzaminu wymaga co najmniej 12 miesięcy pracy na morzu w funkcji operatora odpowiedzialnego za radiokomunikację w ciągu 5 lat przed końcem ważności (wyciąg z książeczki żeglarskiej i zaświadczenie kapitana). Kto tego nie uzbiera, zdaje egzamin odnowieniowy.
• Podstawa międzynarodowa. Na wzorze świadectwa jest adnotacja, że posiadacz ma kwalifikacje zgodnie z prawidłem IV/2 Konwencji STCW oraz art. 47 Regulaminu Radiokomunikacyjnego ITU, a samo świadectwo wydaje się zgodnie z Regulaminem Radiokomunikacyjnym i Konwencją STCW.
• Pod obcą banderą. Radiooperator jest wprost objęty konwencyjnym mechanizmem uznawania dyplomów (prawidło I/10 Konwencji STCW): administracja państwa bandery wydaje poświadczenie uznania (endorsement) polskiego GOC, a na złożonym wniosku może zezwolić na pracę do trzech miesięcy. Konwencja i Regulamin ITU wyznaczają minimum wspólne dla państw stron; bandera może wymagać więcej.
• Opłaty (stan z rozporządzenia z 2015 r.): egzamin na GOC 160 zł, egzamin odnowieniowy 100 zł, wydanie świadectwa 25 zł (§ 27-28). Kurs w ośrodku jest płatny osobno, według cennika ośrodka.

Inne przeszkolenia z tej grupy

• Świadectwo ograniczone operatora GMDSS (ROC) GMDSS

← cały katalog przeszkoleń

Źródła

• Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 16.01.2015 w sprawie świadectw operatora urządzeń radiowych (Dz.U. 2015 poz. 99: § 4 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 2, § 9, § 10, § 14, § 21, § 27-28, załącznik nr 2)
• Rozporządzenie MGMiŻŚ z 23.04.2018 w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1383 (§ 31, § 39, § 75 ust. 1: obowiązek świadectwa GMDSS)
• Międzynarodowa konwencja STCW, 1978 (zmiany z Manili z 2010 r.), Dz.U. 2013 poz. 1092 (prawidło IV/2: świadectwa operatorów GMDSS; prawidło I/10: uznawanie)