Łączność (GMDSS)
Świadectwo ograniczone operatora GMDSS (ROC)
GMDSS Łączność (GMDSS) podstawa: § 4 ust. 1 pkt 4 ważność: 5 lat (§ 6 ust. 2) stan prawny: 07.07.2026
Jak nazywa się świadectwo
Nazwa polska pochodzi z rozporządzenia o świadectwach operatora urządzeń radiowych (Dz.U. 2015 poz. 99). Skrót GOC/ROC to międzynarodowe oznaczenie z Regulaminu Radiokomunikacyjnego ITU, którym posługują się armatorzy i agencje.
świadectwo ograniczone operatora (GMDSS)
Restricted Operator's Certificate (ROC)
Kto musi je mieć
Kapitan i oficerowie pokładowi na statkach z urządzeniami radiowymi, które pływają wyłącznie w obszarze morza A1. Świadectwo ograniczone operatora (ROC) uprawnia do obsługi urządzeń GMDSS na wszystkich statkach morskich, ale tylko na obszarze A1 (§ 4 ust. 1 pkt 4). Poza tym obszarem potrzebny jest pełny GOC.
Pełny wykaz świadectw wymaganych na Twoim stanowisku i typie statku: przeszkolenia na stanowisko.
Warunki uzyskania
- ukończenie szkolenia w ośrodku uznanym przez administrację morską (morskiej jednostce edukacyjnej, MJE) w zakresie odpowiadającym wymogom egzaminacyjnym z załącznika nr 5 (§ 9)
- zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną powoływaną przez Prezesa UKE (§ 14); wniosek o wydanie świadectwa składa się Prezesowi UKE co najmniej 14 dni przed terminem egzaminu (§ 21 ust. 1)
Ważność i odnowienie
5 lat (§ 6 ust. 2)
- wniosek o odnowienie złożony w czasie ważności świadectwa albo najpóźniej w ciągu 12 miesięcy od utraty ważności (§ 10 ust. 1)
- co najmniej 12 miesięcy pracy na morzu z wykonywaniem funkcji operatora odpowiedzialnego za radiokomunikację na wypadek zdarzeń niebezpiecznych, w okresie 5 lat przed upływem ważności, potwierdzone wyciągiem z książeczki żeglarskiej i zaświadczeniem kapitana (§ 10 ust. 2)
- bez tego stażu: egzamin odnowieniowy w zakresie z ust. 10 załącznika nr 5 (§ 10 ust. 3)
Zastępstwa i zwolnienia
- Świadectwo ogólne operatora (GOC) obejmuje uprawnienia ROC i działa na wszystkich obszarach morza, nie tylko A1 (§ 4 ust. 1 pkt 3-4).
Na co uważać
- Tylko obszar morza A1. ROC uprawnia do obsługi urządzeń GMDSS na wszystkich statkach morskich, ale jedynie w obszarze A1, czyli w zasięgu przynajmniej jednej nadbrzeżnej stacji VHF z ciągłą łącznością alarmową DSC. Poza tym obszarem potrzebne jest świadectwo ogólne operatora (GOC).
- To nie urząd morski, tylko UKE. Tak jak GOC, świadectwo ograniczone wydaje Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej na podstawie Prawa telekomunikacyjnego. Kurs robisz w morskiej jednostce edukacyjnej; pełny wykaz masz w rejestrze uznanych ośrodków.
- W żegludze międzynarodowej zwykle i tak potrzebny jest GOC. ROC bywa wystarczający na statkach trzymających się blisko brzegu (obszar A1). Sprawdź, jakiego świadectwa wymaga armator dla danego statku i rejonu pływania.
- Ważność 5 lat, odnawiane stażem albo egzaminem na tych samych zasadach co GOC (§ 10).
- Podstawa międzynarodowa. Na wzorze świadectwa jest adnotacja, że posiadacz ma kwalifikacje zgodnie z prawidłem IV/2 Konwencji STCW oraz art. 47 Regulaminu Radiokomunikacyjnego ITU, a samo świadectwo wydaje się zgodnie z Regulaminem Radiokomunikacyjnym i Konwencją STCW.
- Pod obcą banderą. Radiooperator jest wprost objęty konwencyjnym mechanizmem uznawania dyplomów (prawidło I/10 Konwencji STCW): administracja państwa bandery wydaje poświadczenie uznania (endorsement) polskiego ROC, a na złożonym wniosku może zezwolić na pracę do trzech miesięcy. Konwencja i Regulamin ITU wyznaczają minimum wspólne dla państw stron; bandera może wymagać więcej.
- Opłaty (stan z rozporządzenia z 2015 r.): egzamin na ROC 140 zł, egzamin odnowieniowy 100 zł, wydanie świadectwa 25 zł (§ 27-28). Kurs w ośrodku jest płatny osobno, według cennika ośrodka.
Inne przeszkolenia z tej grupy
Najczęstsze pytania
Czym różni się ROC od GOC?
ROC uprawnia do obsługi urządzeń GMDSS tylko w obszarze morza A1 (blisko brzegu, w zasięgu przynajmniej jednej nadbrzeżnej stacji VHF z ciągłą łącznością alarmową DSC). GOC obejmuje wszystkie obszary morza i zawiera uprawnienia ROC (§ 4 ust. 1 pkt 3-4).
Czy GOC wystarczy zamiast ROC?
Tak. Świadectwo ogólne operatora (GOC) obejmuje uprawnienia ograniczonego (ROC) i działa na wszystkich obszarach morza, nie tylko A1 (§ 4 ust. 1 pkt 3-4).
Kto wydaje świadectwo ROC?
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE), po egzaminie przed komisją powoływaną przez Prezesa UKE. Sam kurs robisz w morskiej jednostce edukacyjnej (MJE), tak jak inne przeszkolenia.
Jak długo ważny jest ROC i jak go odnowić?
5 lat (§ 6 ust. 2). Odnowienie: wniosek złożony w czasie ważności albo najpóźniej w ciągu 12 miesięcy od jej utraty, plus co najmniej 12 miesięcy pracy operatora radiokomunikacji w ostatnich 5 latach. Bez tego stażu potrzebny jest egzamin odnowieniowy (§ 10).
Ile kosztuje egzamin na ROC?
Według rozporządzenia z 2015 r.: egzamin na ROC 140 zł, egzamin odnowieniowy 100 zł, wydanie świadectwa 25 zł (§ 27-28). Kurs w ośrodku jest płatny osobno, według cennika ośrodka.
Kurs w ośrodku ma cenę rynkową, bez urzędowego cennika. Co jest opłatą urzędową, a co ceną ośrodka: ile kosztuje rozpoczęcie pracy na morzu.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 16.01.2015 w sprawie świadectw operatora urządzeń radiowych (Dz.U. 2015 poz. 99: § 2 pkt 6, § 4 ust. 1 pkt 4, § 6 ust. 2, § 9, § 10, § 27-28, załącznik nr 2)
- Rozporządzenie MGMiŻŚ z 23.04.2018 w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1383 (§ 75 ust. 1: obowiązek świadectwa GMDSS)
- Międzynarodowa konwencja STCW, 1978 (zmiany z Manili z 2010 r.), Dz.U. 2013 poz. 1092 (prawidło IV/2: świadectwa operatorów GMDSS; prawidło I/10: uznawanie)