Dział maszynowy
Starszy motorzysta
Dział maszynowy STCW III/5 poziom: pomocniczy podstawa: § 21 stan prawny: 06.07.2026 świadectwo bezterminowe (§ 95 ust. 1)
Sposoby uzyskania
Znajdź wiersz pasujący do twojego wykształcenia. Każda droga ma własną podstawę prawną.
| Wykształcenie / droga | Staż | Egzamin | Podstawa |
|---|---|---|---|
| sama praktyka pływania bez szkoły morskiej, droga przez samą praktykę pływania | 12 mies. dodatkowa praktyka pływania na statkach morskich o mocy maszyn głównych 400 kW i powyżej w dziale maszynowym, liczona od dnia przyznania świadectwa motorzysty wachtowego (§ 2 pkt 2) | tak | § 21 ust. 1 pkt 1 |
| uczelnia morska / studia absolwent studiów w MJE typu A lub B (dział maszynowy, kształcenie co najmniej na poziomie operacyjnym) | 6 mies. dodatkowa praktyka pływania na statkach morskich o mocy maszyn głównych 400 kW i powyżej w dziale maszynowym jedyna droga bez egzaminu | nie | § 21 ust. 1 pkt 2 |
| technikum morskie absolwent MJE typu C (dział maszynowy co najmniej na poziomie pomocniczym lub kierunek na dyplom oficera mechanika żeglugi krajowej) | 6 mies. dodatkowa praktyka pływania na statkach morskich o mocy maszyn głównych 400 kW i powyżej w dziale maszynowym | tak | § 21 ust. 1 pkt 3 |
| kurs (ośrodek szkoleniowy) ukończone szkolenie w MJE typu D na świadectwo starszego motorzysty | 6 mies. dodatkowa praktyka pływania na statkach morskich o mocy maszyn głównych 400 kW i powyżej w dziale maszynowym | tak | § 21 ust. 1 pkt 4 |
Nie wiesz, jak liczyć swój staż? Zobacz jak liczyć praktykę pływania: przeliczniki dla załóg wymiennych, statków bez napędu i rybackich, oraz co w ogóle liczy się jako pływanie.
Policz, ile ci brakuje: kalkulator Następny krok ustawi ten szczebel jako cel i wskaże najbliższą drogę.
Wymagane świadectwa i dokumenty
Nowe świadectwa wymagane na tym szczeblu. Pełny wykaz dla całego stanowiska (z niższymi szczeblami) znajdziesz w zestawieniu jakie przeszkolenia na jakie stanowisko.
Wiek: dyplom albo świadectwo można uzyskać po ukończeniu 18 lat (§ 4 ust. 3). Wyjątki: świadectwa młodszego marynarza pokładowego, młodszego motorzysty, młodszego kucharza okrętowego i młodszego rybaka od 16 lat (§ 4 ust. 4), a dyplom kapitana żeglugi przybrzeżnej od 20 lat (§ 40 ust. 1).
Czy wystarczy kurs
Tak, jedna z dróg prowadzi przez kurs. Liczy się do niej: ukończone szkolenie w MJE typu D na świadectwo starszego motorzysty. Po takim szkoleniu dochodzi jeszcze 6 miesięcy praktyki oraz egzamin (podstawa: § 21 ust. 1 pkt 4).
Kurs liczy się tylko wtedy, gdy zrobisz go w jednostce uznanej przez administrację morską. Zanim zapłacisz, sprawdź ośrodek w wykazie: uznane ośrodki szkoleniowe.
Słowo „kurs” znaczy w praktyce dwie różne rzeczy. Wyżej chodzi o drogę do samego dokumentu kwalifikacyjnego. Osobno idą przeszkolenia STCW, na przykład indywidualne techniki ratunkowe czy ochrona przeciwpożarowa, które trzeba mieć niezależnie od wybranej drogi. Co dokładnie wchodzi na tym szczeblu, wypisaliśmy wyżej; pełny wykaz dla stanowiska jest w zestawieniu jakie przeszkolenia na jakie stanowisko.
Egzamin
Egzamin na świadectwo starszego motorzysty (CMKE). Nie dotyczy absolwentów studiów z drogi § 21 ust. 1 pkt 2. Zwolniona jest też osoba, która zdała egzamin na poziomie operacyjnym w dziale maszynowym w żegludze międzynarodowej (§ 21 ust. 2).
Najbliższe egzaminy CMKE według harmonogramu (sprawdzono 12.08.2026): 30.09.2026 Gdynia · 13.10.2026 Szczecin . Wszystkie terminy, opłaty i zasady zapisów: egzamin CMKE.
Co daje ten dokument
Świadectwo starszego motorzysty uprawnia do zajmowania stanowiska motorzysty wachtowego i starszego motorzysty na każdym statku, a do tego oficera mechanika wachtowego lub starszego oficera mechanika na statkach o mocy maszyn głównych poniżej 750 kW (§ 23 pkt 3). Na małym tonażu to świadectwo potrafi więc pełnić rolę dyplomu oficerskiego.
Na co uważać
- Tego świadectwa nie musisz robić po drodze. Żadna droga do dyplomu oficera mechanika wachtowego (§ 49) nie wymaga świadectwa starszego motorzysty: z motorzysty wachtowego możesz celować w dyplom oficerski wprost. Uwaga praktyczna od nas: wielu motorzystów pomija ten szczebel i od razu przygotowuje się do poziomu operacyjnego.
- Próg mocy: 400 kW. Dodatkowa praktyka liczy się tylko na statkach o mocy maszyn głównych 400 kW i powyżej; pływanie na mniejszych jednostkach nie wlicza się do wymaganej praktyki.
- „Dodatkowa praktyka” biegnie od dnia przyznania świadectwa motorzysty wachtowego (§ 2 pkt 2).
- Egzamin operacyjny działu maszynowego (oficerski) zwalnia z egzaminu na to świadectwo (§ 21 ust. 2): analogicznie jak na pokładzie.
Najczęstsze pytania
Ile praktyki potrzeba na świadectwo starszego motorzysty?
Zależy od drogi (§ 21): bez szkoły morskiej 12 miesięcy dodatkowej praktyki na statkach o mocy 400 kW i powyżej, a po technikum, kursie lub studiach maszynowych 6 miesięcy.
Kiedy jest egzamin na starszego motorzystę?
Egzamin przed CMKE wymagany jest we wszystkich drogach oprócz absolwentów studiów w MJE typu A lub B, dla których to jedyna droga bez egzaminu (§ 21 ust. 1 pkt 2).
Co liczy się jako praktyka do świadectwa starszego motorzysty?
Dodatkowa praktyka pływania na statkach morskich o mocy maszyn głównych 400 kW i powyżej w dziale maszynowym, liczona od dnia przyznania świadectwa motorzysty wachtowego (§ 2 pkt 2).
Czy zdany wcześniej egzamin zwalnia z egzaminu na starszego motorzystę?
Tak, osoba, która zdała egzamin na poziomie operacyjnym w dziale maszynowym w żegludze międzynarodowej, jest zwolniona z egzaminu na to świadectwo (§ 21 ust. 2).
Czy świadectwo starszego motorzysty trzeba odnawiać?
Nie, świadectwo jest bezterminowe (§ 95 ust. 1).