Dział maszynowy
Oficer mechanik wachtowy
Dział maszynowy STCW III/1 poziom: operacyjny żegluga międzynarodowa statki 750 kW i powyżej podstawa: § 49 stan prawny: 06.07.2026 dyplom ważny 5 lat; odnowienie wg § 95-96
Sposoby uzyskania
Znajdź wiersz pasujący do twojego wykształcenia. Każda droga ma własną podstawę prawną.
| Wykształcenie / droga | Staż | Egzamin | Podstawa |
|---|---|---|---|
| uczelnia morska / studia absolwent studiów w MJE typu A lub B (dział maszynowy, specjalność mechaniczna, kształcenie co najmniej na poziomie operacyjnym), z zaświadczeniem MJE o zaliczeniu książki praktyk | 12 mies. nadzorowane 12-miesięczne połączone szkolenie umiejętności warsztatowych i praktyki pływania w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej, potwierdzone zaliczoną książką praktyk, w tym co najmniej 6 miesięcy praktyki pływania na statkach o mocy maszyn głównych 750 kW i powyżej | tak | § 49 ust. 1 pkt 1 |
| technikum morskie absolwent MJE typu C kształcącej co najmniej na poziomie operacyjnym w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej (np. technik mechanik okrętowy), z zaświadczeniem MJE o zaliczeniu książki praktyk | 12 mies. nadzorowane 12-miesięczne połączone szkolenie umiejętności warsztatowych i praktyki pływania w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej, potwierdzone zaliczoną książką praktyk, w tym co najmniej 6 miesięcy praktyki pływania na statkach o mocy maszyn głównych 750 kW i powyżej | tak | § 49 ust. 1 pkt 1 |
| inna droga posiadacz dyplomu oficera elektroautomatyka okrętowego (statki o mocy maszyn 750 kW i powyżej), po szkoleniu w MJE typu D na poziomie operacyjnym (specjalność mechaniczna) | 24 mies. dodatkowa praktyka pływania na statkach morskich o mocy maszyn głównych 750 kW i powyżej w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej | tak | § 49 ust. 1 pkt 2 |
| sama praktyka pływania bez szkoły morskiej, droga przez połączone szkolenie warsztatowe i praktykę + szkolenie w MJE typu D na poziomie operacyjnym | 36 mies. 36-miesięczne połączone szkolenie umiejętności warsztatowych i praktyki pływania w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej, z czego nie mniej niż 30 miesięcy praktyki pływania, w tym co najmniej 12 miesięcy na statkach o mocy maszyn głównych 750 kW i powyżej i 12 miesięcy na statkach o mocy maszyn głównych 400 kW i powyżej | tak | § 49 ust. 1 pkt 3 |
Nie wiesz, jak liczyć swój staż? Zobacz jak liczyć praktykę pływania: przeliczniki dla załóg wymiennych, statków bez napędu i rybackich, oraz co w ogóle liczy się jako pływanie.
Policz, ile ci brakuje: kalkulator Następny krok ustawi ten szczebel jako cel i wskaże najbliższą drogę.
Wymagane świadectwa i dokumenty
Nowe świadectwa wymagane na tym szczeblu. Pełny wykaz dla całego stanowiska (z niższymi szczeblami) znajdziesz w zestawieniu jakie przeszkolenia na jakie stanowisko.
- świadectwa przeszkoleń podstawowych (STCW VI/1): indywidualne techniki ratunkowe, ochrona przeciwpożarowa stopnia podstawowego, elementarne zasady pierwszej pomocy medycznej, bezpieczeństwo własne i odpowiedzialność wspólna
- świadectwo przeszkolenia w zakresie ochrony przeciwpożarowej stopnia wyższego
- świadectwo przeszkolenia w zakresie udzielania pierwszej pomocy medycznej
- świadectwo przeszkolenia w zakresie dowodzenia siłownią okrętową
- świadectwo ratownika (§ 74)
- udokumentowane co najmniej 6 miesięcy pełnienia obowiązków wachtowych w maszynowni pod nadzorem starszego mechanika albo oficera mechanika wachtowego (§ 49 ust. 2-3): w książce praktyk albo w zaświadczeniu o pełnieniu wachty maszynowej
Wiek: dyplom albo świadectwo można uzyskać po ukończeniu 18 lat (§ 4 ust. 3). Wyjątki: świadectwa młodszego marynarza pokładowego, młodszego motorzysty, młodszego kucharza okrętowego i młodszego rybaka od 16 lat (§ 4 ust. 4), a dyplom kapitana żeglugi przybrzeżnej od 20 lat (§ 40 ust. 1).
Czy wystarczy kurs
Nie, sam kurs w ośrodku tu nie wystarczy. Na tym szczeblu żadna droga nie opiera się wyłącznie na szkoleniu kursowym: wszędzie liczy się wykształcenie, wcześniejszy dokument albo praktyka, a kurs bywa co najwyżej jednym z warunków. Co dokładnie trzeba spełnić na każdej z dróg, razem z paragrafem, masz w tabeli na górze strony.
Słowo „kurs” znaczy w praktyce dwie różne rzeczy. Wyżej chodzi o drogę do samego dokumentu kwalifikacyjnego. Osobno idą przeszkolenia STCW, na przykład indywidualne techniki ratunkowe czy ochrona przeciwpożarowa, które trzeba mieć niezależnie od wybranej drogi. Co dokładnie wchodzi na tym szczeblu, wypisaliśmy wyżej; pełny wykaz dla stanowiska jest w zestawieniu jakie przeszkolenia na jakie stanowisko.
Egzamin
Egzamin na poziomie operacyjnym w dziale maszynowym w specjalności mechanicznej w żegludze międzynarodowej (CMKE). Wymagany w każdej z dróg § 49. Ten sam zdany egzamin zwalnia z egzaminu na świadectwo starszego motorzysty (§ 21 ust. 2).
Najbliższe egzaminy CMKE według harmonogramu (sprawdzono 12.08.2026): 21.09.2026 Gdynia · 14.10.2026 Gdynia . Wszystkie terminy, opłaty i zasady zapisów: egzamin CMKE.
Co daje ten dokument
Dyplom oficera mechanika wachtowego na statkach o mocy maszyn głównych 750 kW i powyżej to wejście do maszynowni w roli oficera. Uprawnia do zajmowania stanowiska oficera mechanika wachtowego na każdym statku, a na statkach o mocy maszyn głównych poniżej 750 kW także starszego oficera mechanika (§ 55 pkt 1). Daje też świadectwo elektromontera, bez praktyki i bez egzaminu (§ 22 ust. 1 pkt 4). Z czasem otwiera podstawę do kwalifikacji pokładowych (§ 31 ust. 1 pkt 5) i do specjalności elektrycznej (§ 54 ust. 1 pkt 2).
Na co uważać
- 6 miesięcy wachty maszynowej to osobny wymóg. Niezależnie od drogi, praktyka musi obejmować udokumentowany okres pełnienia obowiązków wachtowych w maszynowni pod nadzorem starszego mechanika albo oficera mechanika wachtowego (§ 49 ust. 2-3). Pilnuj wpisów w książce praktyk lub zaświadczeń o pełnieniu wachty maszynowej.
- Książka praktyk robi różnicę. Absolwent bez zaświadczenia MJE o zaliczeniu książki praktyk nie korzysta z drogi 12-miesięcznej: wymagane jest wtedy 36 miesięcy jak w drodze bez szkoły (§ 49 ust. 7).
- Warsztat liczy się do stażu, ale z limitem. Szkolenie umiejętności warsztatowych można odbyć jako praktykę przy budowie, naprawie lub obsłudze maszyn okrętowych w stoczni, zakładzie produkcyjnym, warsztacie, na stacjonarnej platformie lub statku bez napędu, najwyżej przez 6 miesięcy (§ 49 ust. 8).
- Dyplom się przeterminowuje. Jest ważny 5 lat (§ 95); do odnowienia potrzebujesz m.in. 12 miesięcy pływania w ostatnich 5 latach albo spełnienia innego warunku § 96.
Najczęstsze pytania
Ile praktyki potrzeba na dyplom oficera mechanika wachtowego?
Absolwent MJE z zaliczoną książką praktyk: 12 miesięcy połączonego szkolenia warsztatowego i praktyki, w tym co najmniej 6 miesięcy na statkach o mocy maszyn 750 kW i powyżej. Bez szkoły morskiej: 36 miesięcy, z czego nie mniej niż 30 miesięcy praktyki pływania (§ 49 ust. 1).
Czy potrzebny jest egzamin?
Tak, egzamin operacyjny przed CMKE jest wymagany w każdej drodze § 49. Ten sam zdany egzamin zwalnia z egzaminu na świadectwo starszego motorzysty (§ 21 ust. 2).
Czy szkolenie warsztatowe liczy się do stażu?
Tak, ale z limitem. Umiejętności warsztatowe można odbyć przy budowie, naprawie lub obsłudze maszyn okrętowych (stocznia, zakład, warsztat, platforma stacjonarna, statek bez napędu) najwyżej przez 6 miesięcy (§ 49 ust. 8).
Co ten dyplom daje poza maszynownią?
Świadectwo elektromontera bez praktyki i bez egzaminu (§ 22 ust. 1 pkt 4), a z czasem boczne wejście na mostek (§ 31 ust. 1 pkt 5) oraz do specjalności elektrycznej (§ 54 ust. 1 pkt 2).