Codzienność na statku

Mesa, pierwszy posiłek na statku. Kucharz rządzi tu bardziej niż kapitan na mostku, a trzy zdania z tego dialogu ustawiają ci jedzenie na cały kontrakt: co jest, czego nie jesz i że było dobre.

• Kucharz · filipiński Welcome. First day? Sit anywhere you like. Witaj. Pierwszy dzień? Siadaj, gdzie chcesz.
• Ty · polski Thank you. What is for dinner? Dziękuję. Co jest na kolację?
• Kucharz · filipiński Chicken curry or fish. And rice. There is always rice. Kurczak curry albo ryba. I ryż. Ryż jest zawsze.
• Ty · polski Chicken, please. Not too spicy, if possible. Poproszę kurczaka. Niezbyt ostrego, jeśli można.
• Kucharz · filipiński Not too spicy. I hear this every day and every day I forget. Niezbyt ostry. Słyszę to codziennie i codziennie zapominam.
• Marynarz · indyjski Take some bread. When the weather is rough, bread is your friend. Weź trochę chleba. Jak pogoda jest paskudna, chleb to twój przyjaciel.
• Ty · polski Good to know. Can you pass the water, please? Dobrze wiedzieć. Podasz wodę?
• Marynarz · ukraiński Here you are. Proszę.
• Ty · polski I do not eat pork. Is that a problem here? Nie jem wieprzowiny. Czy to tutaj problem?
• Kucharz · filipiński No problem. Tell me early, so I can plan. Żaden problem. Mów mi wcześnie, to mogę zaplanować.
• Ty · polski The curry is very good. To curry jest bardzo dobre.
• Kucharz · filipiński I know. But say it again tomorrow. The fish needs friends too. Wiem. Ale powtórz jutro. Ryba też potrzebuje przyjaciół.

Zwroty do zapamiętania

• What is for dinner? Co jest na kolację? Pierwsze zdanie w mesie. Dinner to na statku zwykle kolacja, bo obiad jest w południe i nazywa się lunch.
• Not too spicy, if possible. Niezbyt ostry, jeśli można. Prośba plus „if possible”: grzecznie i bez tłumaczenia się.
• Can you pass the water, please? Podasz wodę? Przy stole podaje się z ręki do ręki, jak narzędzia na pokładzie.
• Tell me early, so I can plan. Mów mi wcześnie, to mogę zaplanować. Odpowiedź kucharza na każdą dietę. Dlatego o swojej mówisz pierwszego dnia, nie nad talerzem.
• The curry is very good. To curry jest bardzo dobre. Komplement dla kucharza to najtańsza inwestycja na statku. Działa zawsze.

Kolega chce się zamienić na wachty, bo córka ma urodziny. Zamiana wymaga zgody przełożonego, bo to on odpowiada za obsadę wachty i za twój odpoczynek. Ten dialog uczy prosić, zgadzać się z warunkiem i rozumieć, dlaczego bosman każe wszystko zapisać. Droga zgody i tablica są z tego statku: na twoim może wyglądać inaczej, więc zapytaj.

• Kolega · ukraiński Szymon, can you swap watches with me on Saturday? I have a video call with my family. Szymon, zamienisz się ze mną wachtą w sobotę? Mam wideorozmowę z rodziną.
• Ty · polski Which watch do you have? Którą wachtę masz?
• Kolega · ukraiński Eight to midnight. You take mine, I take your morning one. Od dwudziestej do północy. Ty bierzesz moją, ja twoją poranną.
• Ty · polski That is OK with me. But we must ask the bosun first. Dla mnie w porządku. Ale najpierw musimy zapytać bosmana.
• Kolega · ukraiński Right. Bosun, can we swap watches on Saturday? Racja. Bosmanie, możemy się zamienić wachtami w sobotę?
• Bosman · indyjski Why? Dlaczego?
• Kolega · ukraiński Family call. It is my daughter's birthday. Rozmowa z rodziną. Córka ma urodziny.
• Bosman · indyjski OK. Write it on the board, both names. If one of you sleeps through it, both have a problem. Dobra. Zapiszcie na tablicy, oba nazwiska. Jak któryś zaśpi, problem mają obaj.
• Ty · polski Understood. We will write it now. Zrozumiałem. Zaraz zapiszemy.
• Kolega · ukraiński Thanks, Szymon. I owe you one. Dzięki, Szymon. Jestem ci winien przysługę.

Zwroty do zapamiętania

• Can you swap watches with me? Zamienisz się ze mną wachtą? Swap = zamiana. Najczęstsza prośba między kolegami z załogi.
• Which watch do you have? Którą wachtę masz? Zanim się zgodzisz, sprawdzasz, na co się zgadzasz.
• That is OK with me. But we must ask the bosun first. Dla mnie w porządku. Ale najpierw musimy zapytać bosmana. Zgoda z warunkiem. Najbezpieczniejsza odpowiedź na prośby kolegów.
• Write it on the board. Zapiszcie na tablicy. Na tym statku ustna zamiana nie istnieje: jest wpis albo nie ma zamiany.
• I owe you one. Jestem ci winien przysługę. Jedyny idiom w tym module i dlatego go objaśniamy. Dosłownie „jestem ci winien jedno”, w praktyce „odwdzięczę się”.

Telefon nie ma zasięgu, a dom czeka na wiadomość. Kucharz tłumaczy, jak działa statkowe wifi, co kupisz w sklepiku okrętowym i dlaczego kartę SIM kupuje się w porcie. Przy okazji poznasz jedno z dziwniejszych słów na statku: slop chest.

• Ty · polski Excuse me, how do I call home? My phone has no signal. Przepraszam, jak zadzwonić do domu? Telefon nie ma zasięgu.
• Kucharz · filipiński At sea? Ship wifi. On this ship you buy a voucher, one hour or one day. Na morzu? Wifi statkowe. Na tym statku kupujesz voucher, na godzinę albo na dobę.
• Ty · polski Where do I buy it? Gdzie go kupię?
• Kucharz · filipiński In the slop chest. The ship shop. Open after dinner. W slop chest, czyli w sklepiku okrętowym. Otwarty po kolacji.
• Ty · polski Slop chest? Funny name for a shop. Slop chest? Zabawna nazwa jak na sklep.
• Kucharz · filipiński Old sea word. Chocolate, cola, shampoo. No fresh vegetables, do not ask. Stare morskie słowo. Czekolada, cola, szampon. Świeżych warzyw nie ma, nawet nie pytaj.
• Ty · polski And the wifi voucher? How much is it? A voucher na wifi? Ile kosztuje?
• Kucharz · filipiński Five dollars for one day. It is fast enough for messages. Be patient with photos. Pięć dolarów za dobę. Wystarcza na wiadomości. Przy zdjęciach uzbrój się w cierpliwość.
• Ty · polski I tried a video call yesterday. The picture froze after ten seconds. Wczoraj próbowałem wideorozmowy. Obraz zamarł po dziesięciu sekundach.
• Kucharz · filipiński Messages at sea, video in port. A local SIM may be faster and cheaper. Wiadomości na morzu, wideo w porcie. Lokalna karta SIM bywa szybsza i tańsza.

Zwroty do zapamiętania

• How do I call home? Jak zadzwonić do domu? Pytanie z pierwszego tygodnia każdego kontraktu.
• On this ship you buy a voucher. Na tym statku kupujesz voucher. Wifi bywa płatne i sprzedawane na czas, ale zasady są różne na każdym statku. Od 23 grudnia 2024 wytyczne MLC mówią, że armator powinien w rozsądnym zakresie zapewniać dostęp, a opłaty mają być rozsądne.
• How much is it? Ile kosztuje? Trzy słowa, które załatwiają każde zakupy.
• The slop chest. Sklepik okrętowy. Drugie mylące słowo modułu, obok mess. Brzmi jak bałagan w skrzyni, a to sklepik.
• A local SIM may be faster and cheaper. Lokalna karta SIM bywa szybsza i tańsza. Standardowa rada starszych kolegów. Bywa, bo w niektórych portach wychodzi drożej niż statkowe wifi.

Wieczór w porcie i pierwsza szansa zobaczyć miasto. Zejście na ląd jest prawem marynarza i armator ma go udzielać wtedy, kiedy pozwalają na to obowiązki statku, odprawa i przepisy portu. Dlatego pytasz „may I”: nie o łaskę, tylko o to, czy dziś się da. Potem przepustka, brama, autobus i jedna kartka, która uratowała już tysiące marynarzy: ta z numerem nabrzeża.

• Ty · polski Sir, may I go ashore this evening? Czy mogę wyjść wieczorem na ląd?
• Oficer · brytyjski You may. Be back on board by ten. We sail at six in the morning. Możesz. Bądź z powrotem na statku najpóźniej o dziesiątej. Wychodzimy o szóstej rano.
• Ty · polski Back by ten. Where can I go? Powrót przed dziesiątą. Dokąd mogę pójść?
• Oficer · brytyjski The seafarers' centre is close. Cheap taxi, good wifi, quiet place. Klub marynarza jest blisko. Tania taksówka, dobre wifi, spokojne miejsce.
• Ty · polski Do I need any documents? Potrzebuję jakichś dokumentów?
• Oficer · brytyjski For this port, take your shore pass and your seaman's book. And write your name on the shore leave list. W tym porcie weź przepustkę i książeczkę żeglarską. I wpisz się na listę wyjść.
• Ochrona · ukraiński Good evening. Shore pass, please. Dobry wieczór. Poproszę przepustkę.
• Ty · polski Here it is. And my seaman's book. Proszę. I moja książeczka żeglarska.
• Ochrona · ukraiński Thank you. The last bus to the town leaves in ten minutes, from the white bus stop. Dziękuję. Ostatni autobus do miasta odjeżdża za dziesięć minut, z białego przystanku.
• Ty · polski Good to know. And where can I get a taxi back? Dobrze wiedzieć. A gdzie złapię taksówkę na powrót?
• Ochrona · ukraiński Right here, by the gate. Show the driver this card with the berth number. Tutaj, przy bramie. Pokaż kierowcy tę kartkę z numerem nabrzeża.
• Ty · polski Card with the berth number. Thank you. See you before ten. Kartka z numerem nabrzeża. Dziękuję. Do zobaczenia przed dziesiątą.

Zwroty do zapamiętania

• May I go ashore this evening? Czy mogę wyjść wieczorem na ląd? Pytasz, bo wyjście zależy od obowiązków, odprawy i zasad portu. Dlatego „may I”, nie „I want”.
• Be back on board by ten. Powrót na statek najpóźniej o dziesiątej. „By ten” znaczy: najpóźniej o dziesiątej. Nie „około dziesiątej”.
• Shore pass, please. Poproszę przepustkę. To częsta prośba przy bramie portowej.
• The seafarers' centre. Klub marynarza. Tanie, przyjazne miejsce blisko portu: wifi, telefon, transport. Warte poznania w każdym porcie.
• Show the driver the card with the berth number. Pokaż kierowcy kartkę z numerem nabrzeża. Taksówkarz nie zna twojego statku. Zna numer nabrzeża.

Głośna muzyka za ścianą, a ty masz wachtę o czwartej. Krótka prośba, szybkie przeprosiny i rozmowa o tym, jak nie obrazić i nie obrazić się na statku, na którym mieszka pięć narodowości. To najcichszy dialog najweselszego modułu i chyba najważniejszy.

• Ty · polski Sorry, can you turn the music down? My watch starts at four in the morning. Przepraszam, możesz ściszyć muzykę? Moja wachta zaczyna się o czwartej rano.
• Kucharz · filipiński Oh, sorry. I did not know. Better now? O, przepraszam. Nie wiedziałem. Lepiej teraz?
• Ty · polski Much better. Thank you. Dużo lepiej. Dziękuję.
• Kucharz · filipiński On my last ship we had a man who never said anything. Just an angry face for two months. Na poprzednim statku mieliśmy gościa, który nigdy nic nie mówił. Tylko zła mina przez dwa miesiące.
• Ty · polski Two months? Why? Dwa miesiące? Dlaczego?
• Kucharz · filipiński Nobody knew! Ask, talk, say sorry. Simple words make life on board easier. Nikt nie wiedział! Pytaj, rozmawiaj, przepraszaj. Proste słowa ułatwiają życie na statku.
• Ty · polski Yesterday I asked about your accent. I hope it was not rude. Wczoraj zapytałem o twój akcent. Mam nadzieję, że to nie było niegrzeczne.
• Kucharz · filipiński No offence taken. Questions are fine. Jokes about the way someone speaks are not. Nie obraziłem się. Pytania są w porządku. Żarty z tego, jak ktoś mówi, nie są.
• Ty · polski Understood. And if I say something wrong by mistake? Rozumiem. A jeśli powiem coś nie tak przez pomyłkę?
• Kucharz · filipiński Then you say: sorry, I did not mean it. And it is over. Ships are small, keep it simple. To mówisz: przepraszam, nie to miałem na myśli. I po sprawie. Statki są małe, nie komplikuj.

Zwroty do zapamiętania

• Can you turn the music down? My watch starts at four. Możesz ściszyć muzykę? Moja wachta zaczyna się o czwartej. Prośba plus powód w jednym zdaniu. Cała technika.
• Sorry, I did not know. Przepraszam, nie wiedziałem. Najczęstsze przeprosiny na statku. Przyjmujesz je i temat znika.
• No offence taken. Nie obraziłem się. Odpowiedź na czyjeś „no offence” albo na niezręczne pytanie.
• Sorry, I did not mean it. Przepraszam, nie to miałem na myśli. Zdanie ratunkowe po językowej pomyłce. Kończy sprawę.
• Ships are small, keep it simple. Statki są małe, nie komplikuj. Cała filozofia życia w załodze w sześciu słowach.

Finał: zwykły wieczór. Kolacja, drobne żarty, plan wyjścia do miasta i powrót przed czasem. Wszystko, co ćwiczyłeś w tym module, w jednej scenie. Posłuchaj całości, a potem zagraj swoją rolę na głos.

Twoja kolej: powiedz zaznaczoną kwestię na głos, potem kliknij „Powiedziane, dalej”.

• Kucharz · filipiński Fish today. Do not make the face, it is good fish. Dziś ryba. Nie rób tej miny, to dobra ryba.
• Ty · polski I like fish. The face is for the rice. Lubię rybę. Mina jest do ryżu.
• Marynarz · indyjski Careful, new man. The cook remembers faces. Uważaj, młody. Kucharz zapamiętuje miny.
• Kucharz · filipiński I remember helpful people too. Who helps with the boxes after dinner? Pamiętam też pomocnych. Kto pomoże z kartonami po kolacji?
• Ty · polski I can help. I have time before I go ashore. Mogę pomóc. Mam czas, zanim wyjdę na ląd.
• Marynarz · ukraiński Smart. Now ask him about the town. He knows every port. Sprytnie. Teraz zapytaj go o miasto. On zna każdy port.
• Ty · polski What is good here? I have to be back by ten. Co tu jest fajnego? Muszę wrócić do dziesiątej.
• Kucharz · filipiński The seafarers' centre first, cheap and friendly. Then walk around the old town for an hour. Nice photos for the family. Najpierw klub marynarza, tanio i przyjaźnie. Potem godzina spaceru po starówce. Ładne zdjęcia dla rodziny.
• Marynarz · indyjski And take the card with the berth number. Every year somebody forgets. I weź kartkę z numerem nabrzeża. Co roku ktoś zapomina.
• Ty · polski I have it. And the last bus is at nine thirty, the guard told me. Mam. A ostatni autobus jest o dziewiątej trzydzieści, ochrona mi powiedziała.
• Marynarz · ukraiński Look at him. First contract and he knows more than us. Patrzcie go. Pierwszy kontrakt, a wie więcej niż my.
• Ty · polski I just ask a lot. Somebody told me simple words make life on board easier. Po prostu dużo pytam. Ktoś mi powiedział, że proste słowa ułatwiają życie na statku.

Zwroty do zapamiętania

• I can help. I have time before I go ashore. Mogę pomóc. Mam czas, zanim wyjdę na ląd. Dwa zdania, które budują pozycję nowego szybciej niż cokolwiek innego.
• What is good here? Co tu jest fajnego? Pytanie do ludzi, którzy znają port. Odpowiedź jest lepsza niż każda mapa.
• I have to be back by ten. Muszę wrócić do dziesiątej. Podajesz swoje ramy od razu, wtedy rady są na miarę.
• Every year somebody forgets. Co roku ktoś zapomina. Zdanie ostrzegawcze starszych kolegów. Nie bądź bohaterem tej opowieści.
• Simple words make life on board easier. Proste słowa ułatwiają życie na statku. Najkrótszy opis metody, która działa w każdym module tego działu.