Wejście w procedurę

Moduł siódmy, ostatni w ścieżce: komendy na ster i na maszynę, powtórzenie komendy, wywołanie VTS przez radio, meldunek z dziobu przy kotwiczeniu i jedno pełne wejście do portu od pierwszego wywołania po „finished with engines”. Tu angielski przestaje być rozmową i staje się procedurą. Poprzedni moduł to codzienność na statku.

Powtórzone polecenie to sprawdzone polecenie

Wszystko, czego uczyłeś się do tej pory, prowadzi tutaj. Na mostku i przez radio obowiązują krótkie zdania, ustalona kolejność i jedna żelazna zasada: każda komenda wraca do nadawcy tymi samymi słowami. To nie jest wojskowa sztywność. To jedyny sposób, żeby dwie osoby mówiące z różnym akcentem, przez trzeszczące radio, przy wietrze, miały pewność, że rozumieją to samo.

Trzy rzeczy z tego modułu zostaną z tobą na całą karierę. Komendę powtarza się w całości, a nie kwituje słowem „yes”. Liczby mówi się cyfra po cyfrze, z jednym wyjątkiem, który tu poznasz. A kiedy nie wiesz, do kogo należy polecenie albo czego dotyczy, pytasz od razu, bo przy sterze nikt nie zgaduje.

Każde nagranie przerabiaj w trzech krokach: słuchaj (kliknij i zrozum), powtarzaj (odtwórz jeszcze raz i powiedz na głos za lektorem), odpowiedz (w ćwiczeniach niżej wybierz albo zapisz to, co usłyszysz). W komendach nie ma tu ani jednego żartu i tak ma być: przy sterze i przez radio mówi się rzeczowo, a na luźne słowo przychodzi czas po manewrze.

Komendy sterowe, komendy maszynowe i standardowe zwroty łączności pochodzą z rezolucji IMO A.918(22), czyli ze standardowych zwrotów porozumiewania się na morzu (SMCP). Zdania, którymi bohaterowie tłumaczą sobie sytuację, są nasze. Słowa „over” i „out” należą do procedury radiotelefonicznej: rezolucja pokazuje je w przykładach komunikatów GMDSS, ale nie definiuje ich jako zwrotów rdzenia SMCP. Polskie odpowiedniki są nasze: IMO wydaje tekst angielski i nie publikuje polskiej wersji tych fraz.

Komendy na ster i readback

port ten, steady as she goes i powtórzenie komendy

Bierzesz ster pod okiem doświadczonego sternika. Tak się tego uczy na wachcie: nowy staje za kołem wtedy, gdy ktoś doświadczony stoi obok i patrzy mu na ręce. Oficer podaje komendy, ty je powtarzasz. Z tego bloku wychodzisz z jedną umiejętnością: rozróżniasz kąt wychylenia steru od kursu, bo brzmią podobnie, a znaczą coś zupełnie innego.

Oficer · brytyjski Nowak, take the wheel. Manav stays next to you. Nowak, przejmij ster. Manav zostaje przy tobie.
Ty · polski I have the wheel. Course one eight zero. Mam ster. Kurs jeden osiem zero.
Oficer · brytyjski Port ten. Ster dziesięć w lewo.
Ty · polski Port ten. Ster dziesięć w lewo.
Sternik · indyjski Good. Every order comes back in the same words. Never answer only yes. Dobrze. Każda komenda wraca tymi samymi słowami. Nigdy nie odpowiadaj samym „tak”.
Oficer · brytyjski Port, steer one seven zero. W lewo, kurs jeden siedem zero.
Ty · polski Port, steer one seven zero. W lewo, kurs jeden siedem zero.
Sternik · indyjski Hear the difference. Ten is the rudder. One seven zero is a course, digit by digit. Słyszysz różnicę. Dziesięć to ster. Jeden siedem zero to kurs, cyfra po cyfrze.
Oficer · brytyjski Steady as she goes. Tak trzymać.
Ty · polski Steady as she goes. One seven zero. Tak trzymać. Jeden siedem zero.
Ty · polski Steady on one seven zero. Ustabilizowany na jeden siedem zero.
Oficer · brytyjski Steady on one seven zero. Hold it until I say something else. Ustabilizowany na jeden siedem zero. Trzymaj, dopóki nie powiem czegoś innego.

Zwroty do zapamiętania

I have the wheel. Course one eight zero. Mam ster. Kurs jeden osiem zero. Przejmując ster mówisz dwie rzeczy: że masz ster i na jakim kursie leżysz.
Port ten. Ster dziesięć w lewo. Kąt steru mówi się jak zwykłą liczbę: ten, fifteen, twenty. To jedyny wyjątek od cyfry po cyfrze.
Every order comes back in the same words. Każda komenda wraca tymi samymi słowami. Tak wygląda readback. Nie „roger”, nie „yes”, nie skinienie głową.
Steady as she goes. Tak trzymać. Trzymasz kurs z chwili komendy i od razu mówisz, jaki to kurs.
Steady on one seven zero. Ustabilizowany na jeden siedem zero. Drugi meldunek, już po ustawieniu się statku na kursie. Dlatego dwie twoje kwestie idą po sobie.

Pułapka: słowo *port* pracuje w dwóch znaczeniach naraz: lewa burta i port jako miejsce postoju. Na mostku zawsze znaczy lewą burtę. Do tego dwie komendy brzmią prawie tak samo, a robisz po nich co innego. „Port ten” to wychylenie steru o dziesięć stopni w lewo. „Port, steer one seven zero” to kurs sto siedemdziesiąt, do którego dochodzisz przez lewą burtę. Stąd reguła liczb z SMCP: kąty wychylenia steru mówi się jak zwykłe liczby (*fifteen*, *twenty*), a wszystkie pozostałe liczby cyfra po cyfrze (*one seven zero*). I jeszcze jedno: komenda obowiązuje, dopóki nie padnie następna, a jeśli statek przestaje słuchać steru, meldujesz to natychmiast.

Komendy maszynowe

dead slow ahead, half astern i pomyłka złapana w powtórzeniu

Manewr przy nabrzeżu. Kapitan podaje komendy na maszynę, oficer je powtarza i przestawia telegraf. W środku bloku pada pomyłka, i to jest w nim najważniejsze: usłyszysz, jak powtórzenie łapie błąd, zanim błąd dojdzie do maszyny.

Kapitan · brytyjski Stand by engine. Silnik w gotowości.
Oficer · brytyjski Stand by engine. Silnik w gotowości.
Kapitan · brytyjski Dead slow ahead. Bardzo wolno naprzód.
Oficer · brytyjski Dead slow ahead. Bardzo wolno naprzód.
Kapitan · brytyjski Half astern. Pół wstecz.
Oficer · brytyjski Half ahead. Pół naprzód.
Kapitan · brytyjski No. Half astern. Astern. Nie. Pół wstecz. Wstecz.
Oficer · brytyjski Half astern. Sorry, sir. Pół wstecz. Przepraszam.
Kapitan · brytyjski Stop engines. This is why every order comes back. Stop maszyna. Właśnie dlatego każda komenda wraca.
Oficer · brytyjski Stop engines. Stop maszyna.
Kapitan · brytyjski Finished with engines, no more manoeuvring. Maszyna niepotrzebna, koniec manewrów.
Ty · polski Now I understand. The wrong word came back and you heard it. Teraz rozumiem. Złe słowo wróciło i pan je usłyszał.

Zwroty do zapamiętania

Stand by engine. Silnik w gotowości. Pierwsza komenda przed manewrem. Od tej chwili maszynownia czeka na kolejne.
Dead slow ahead. Bardzo wolno naprzód. Cztery stopnie mocy: dead slow, slow, half, full. Ahead to naprzód, astern to wstecz.
Half astern. Pół wstecz. Jedno słowo dzieli cofanie od dodania mocy do przodu. Dlatego wraca w powtórzeniu.
Stop engines. Stop maszyna. Przy dwóch śrubach mówi się „stop all engines”.
Finished with engines, no more manoeuvring. Maszyna niepotrzebna, koniec manewrów. Zdanie kończące manewrowanie. Po nim mostek zwalnia maszynownię.

Pułapka: *ahead* i *astern* różnią się jednym słowem, a znaczą ruch w przeciwne strony. Przy dwóch śrubach dochodzi słowo *both* („full ahead both”), przy zatrzymaniu wszystkiego mówi się „stop all engines”, a gdy maszyny mają pracować osobno, podaje się którą: „half astern port”. Zwróć uwagę, co naprawdę się stało w tym dialogu. Oficer powtórzył „half ahead” zamiast „half astern” i kapitan usłyszał pomyłkę od razu, bo komenda wróciła w całości. Gdyby oficer odpowiedział „yes, sir”, statek poszedłby w złą stronę i nikt by nie wiedział dlaczego.

Mostek i maszynownia: przekazanie sterowania

say again i potwierdzanie treścią

Tego dialogu słuchasz, nie grasz w nim. Mostek i maszynownia przekazują sobie sterowanie silnikiem, a ty poznajesz pętlę w jej najczystszej postaci: żadna strona ani razu nie mówi samego „yes”, każde potwierdzenie powtarza treść. Zwróć uwagę na moment, w którym oficera źle słychać, i na to, co wtedy pada przez radio.

Oficer (radio) · brytyjski Engine room, bridge. Prepare for engine control transfer to the bridge. Maszynownia, tu mostek. Przygotować przekazanie sterowania silnikiem na mostek.
Mechanik (radio) · ukraiński Bridge, engine room. Say again, please. You are very quiet. Mostek, tu maszynownia. Powtórz proszę. Bardzo cicho cię słychać.
Oficer (radio) · brytyjski I say again: prepare for engine control transfer to the bridge. Powtarzam: przygotować przekazanie sterowania silnikiem na mostek.
Mechanik (radio) · ukraiński Understood. Preparing for control transfer to the bridge. Zrozumiałem. Przygotowuję przekazanie sterowania na mostek.
Mechanik (radio) · ukraiński Bridge, engine room. Ready for transfer. Mostek, tu maszynownia. Gotowe do przekazania.
Oficer (radio) · brytyjski Taking control now. Przejmuję sterowanie.
Mechanik (radio) · ukraiński Control is with the bridge. Sterowanie na mostku.
Oficer (radio) · brytyjski Confirmed. Control is with the bridge. Bridge out. Potwierdzam. Sterowanie na mostku. Mostek, koniec.

Zwroty do zapamiętania

Say again, please. Powtórz proszę. Przez radio prosi się „say again”, nie „what”. Tak stoi w SMCP i tej formy się trzymaj.
I say again. Powtarzam. Odpowiedź na prośbę: zapowiadasz powtórzenie i mówisz całość od nowa.
Ready for transfer. Gotowe do przekazania. Meldunek gotowości. Dopiero po nim następuje przejęcie.
Control is with the bridge. Sterowanie na mostku. Zdanie, które obie strony wypowiadają na głos. Po nim nie ma wątpliwości, kto steruje silnikiem.
Confirmed. Potwierdzam. Zawsze z treścią za sobą, nigdy samo. Posłuchaj ostatniego potwierdzenia w dialogu: confirmed plus całe zdanie.

Pułapka: w tej rozmowie nikt nie mówi samego „yes”, bo „yes” nie mówi, CO zrozumiałeś. Sterowanie silnikiem może być tylko w jednym miejscu naraz, więc obie strony wypowiadają pełne zdanie: control is with the bridge. Druga rzecz: prośba o powtórzenie przez radio to „say again”, a nie „what” ani „repeat”. I zauważ, że mechanik nie udaje, że usłyszał. Cicha transmisja plus domysł to dokładnie ten rodzaj błędu, którego ta rozmowa ma nie przepuścić.

Dobre miejsce na przerwę. Trzy sceny na raz w zupełności wystarczą, a reszta modułu poczeka do jutra. Nagrania nie znikną, a osłuchanie działa lepiej w krótkich porcjach niż w jednym długim posiedzeniu.

Kto wydaje komendy

dwa polecenia naraz i pytanie, które ratuje manewr

Na mostku jest dwóch pilotów i obaj mówią do ciebie. Komendy są podobne, ale nie takie same. Ten blok uczy jednej rzeczy, która ratuje manewr: zanim wykonasz, upewniasz się, czyje polecenie wykonujesz. Scena jest wymyślona, ale typ pomyłki jest udokumentowany.

Pilot · indyjski Starboard ten. Ster dziesięć w prawo.
Ty · polski Starboard ten. Ster dziesięć w prawo.
Drugi pilot · ukraiński Starboard twenty. Ster dwadzieścia w prawo.
Ty · polski Captain, two orders. Which one do I follow? Kapitanie, dwie komendy. Którą wykonuję?
Kapitan · brytyjski Good question. Helmsman, you take orders from the first pilot only. Dobre pytanie. Sterniku, wykonujesz komendy tylko pierwszego pilota.
Kapitan · brytyjski Second pilot, you speak to me, not to the helmsman. Drugi pilocie, mówisz do mnie, nie do sternika.
Drugi pilot · ukraiński Understood, captain. Zrozumiałem, kapitanie.
Pilot · indyjski Helmsman, starboard ten. Sterniku, ster dziesięć w prawo.
Ty · polski Starboard ten. Ster dziesięć w prawo.
Kapitan · brytyjski Now it is clear. One voice for the wheel. On this ship, the addressee comes first. Teraz jest jasno. Jeden głos do steru. Na tym statku komenda zaczyna się od adresata.
Ty · polski And if I am not sure again? A jeśli znowu nie będę pewny?
Kapitan · brytyjski Then you ask. Never guess on the wheel. Wtedy pytasz. Przy sterze nigdy się nie zgaduje.

Zwroty do zapamiętania

Captain, two orders. Which one do I follow? Kapitanie, dwie komendy. Którą wykonuję? Pytanie kontrolne. Krótkie, bez tłumaczenia się i bez wskazywania winnego.
You take orders from the first pilot only. Wykonujesz komendy tylko pierwszego pilota. Tak brzmi ustawienie jednego źródła poleceń. Usłyszysz to od kapitana.
Second pilot, you speak to me, not to the helmsman. Drugi pilocie, mówisz do mnie, nie do sternika. Reszta rozmów na mostku idzie obok ciebie. Ty masz jedno wejście.
Helmsman, starboard ten. Sterniku, ster dziesięć w prawo. Nazwa albo funkcja przed komendą. Wtedy wiadomo, do kogo mówisz.
Then you ask. Never guess on the wheel. Wtedy pytasz. Przy sterze nigdy się nie zgaduje. Cała lekcja tego bloku w dwóch zdaniach.

Pułapka: komenda bez adresata to komenda do nikogo. Na mostku bywa kilka osób, które mają prawo mówić, i tylko jedna, która w danej chwili prowadzi ster. Jeżeli słyszysz dwa polecenia, nie wybierasz głośniejszego ani ostatniego. Pytasz. Sekunda na pytanie jest tańsza niż manewr w złą stronę. Ta lekcja nie jest teoretyczna: taki właśnie ciąg zdarzeń, dwóch pilotów wydających sternikowi różne komendy sterem w prawo, opisał raport Marine Accident Investigation Branch nr 8/2018. Sternik zapytał kapitana, kogo ma słuchać, i to pytanie było w tej historii najlepszym momentem.

Meldunek do VTS

wywołanie, over i out, markery wiadomości

Podejście do portu, wywołanie służby ruchu. Radio ma własną gramatykę: najpierw kogo wołasz, potem kto woła, na końcu „over” albo „out”. Usłyszysz też markery wiadomości, czyli słowa, które z góry mówią, czy to informacja, rada, czy polecenie.

Oficer (radio) · brytyjski Eastport VTS, Eastport VTS, this is Amber Fern, Amber Fern. Over. Eastport VTS, Eastport VTS, tu Amber Fern, Amber Fern. Odbiór.
Operator VTS (radio) · brytyjski Amber Fern, this is Eastport VTS. How do you read me? Over. Amber Fern, tu Eastport VTS. Jak mnie słyszysz? Odbiór.
Oficer (radio) · brytyjski I read you good. My position is two miles east of the fairway buoy. My ETA at the pilot station is one four three zero. Over. Słyszę dobrze. Moja pozycja: dwie mile na wschód od pławy toru wodnego. Planowany czas przy stacji pilotów: jeden cztery trzy zero. Odbiór.
Operator VTS (radio) · brytyjski Say again your ETA. Over. Powtórz swój czas przybycia. Odbiór.
Oficer (radio) · brytyjski My ETA is one four three zero. I say again: one four three zero. Over. Mój czas przybycia to jeden cztery trzy zero. Powtarzam: jeden cztery trzy zero. Odbiór.
Operator VTS (radio) · brytyjski INFORMATION. Two vessels are leaving the fairway. INSTRUCTION. Do not enter the fairway before one five zero zero. Over. INFORMACJA. Dwa statki wychodzą torem wodnym. POLECENIE. Nie wchodź w tor przed jeden pięć zero zero. Odbiór.
Oficer (radio) · brytyjski I will not enter the fairway before one five zero zero. Over. Nie wejdę w tor przed jeden pięć zero zero. Odbiór.
Operator VTS (radio) · brytyjski Correct. Stand by on VHF Channel one two. Over. Zgadza się. Nasłuch na kanale VHF jeden dwa. Odbiór.
Oficer (radio) · brytyjski Standing by on VHF Channel one two. Out. Nasłuch na kanale VHF jeden dwa. Koniec.
Ty · polski Why the whole sentence, sir? Yes is shorter. Dlaczego całe zdanie? „Tak” jest krótsze.
Oficer · brytyjski Because yes can mean anything. The full sentence can mean only one thing. Bo „tak” może znaczyć wszystko. Całe zdanie może znaczyć tylko jedno.
Oficer · brytyjski And on the radio we say: say again, please. Not: could you repeat. A przez radio mówimy: say again, please. Nie: could you repeat.

Zwroty do zapamiętania

Eastport VTS, this is Amber Fern. Over. Eastport VTS, tu Amber Fern. Odbiór. Najpierw kogo wołasz, potem kto woła. Nazwy powtarza się dwa razy, bo pierwsze słowa giną.
How do you read me? Jak mnie słyszysz? Sprawdzenie łączności. Odpowiada się jakością odbioru, od bad po excellent.
Say again your ETA. Powtórz swój czas przybycia. Tak prosi się o powtórzenie przez radio. Krótko i bez uprzejmości, które zajmują pasmo.
I will not enter the fairway before one five zero zero. Nie wejdę w tor przed jeden pięć zero zero. Na polecenie odpowiada się jego treścią. Samo „tak” nie mówi, co zrozumiałeś.
Standing by on VHF Channel one two. Out. Nasłuch na kanale VHF jeden dwa. Koniec. „Out” kończy rozmowę, więc mówi je tylko ta strona, która zamyka wymianę. Nigdy „over and out”: te dwa słowa znaczą co innego.

Pułapka: cztery słowa z SMCP zmieniają wagę tego, co usłyszysz. INFORMATION to informacja, ADVICE to rada, przy której decyzja zostaje u ciebie, WARNING to ostrzeżenie o niebezpieczeństwie, a INSTRUCTION to polecenie, które wykonujesz, chyba że masz przeciwny powód związany z bezpieczeństwem, i wtedy go zgłaszasz. Na radzie i na poleceniu odpowiadasz pełną treścią: „I will...” albo „I will not...”. Druga rzecz to „over” i „out”: pierwsze znaczy „czekam na odpowiedź”, drugie „kończymy”, więc „over and out” jest sprzecznością samą w sobie. Skoro „out” zamyka wymianę, mówi je tylko jedna strona, ta ostatnia, i po nim nikt już nie odpowiada. Trzecia rzecz to kanał: „stand by on VHF Channel...” znaczy „zostań na nasłuchu tutaj”, a przejście na inny kanał brzmi „advise you change to VHF Channel...”, na co odpowiada się „changing to VHF Channel...”. I ostrzeżenie na koniec: nazwa VTS, port i numer kanału w tym module są wymyślone. Prawdziwe kanały, godziny i format meldunku bierze się z publikacji danego portu, nigdy z kursu językowego.

Dziób i mostek przez radio

kotwica, szakle i meldunek co pół minuty

Stoisz na dziobie z radiem, mostek nie widzi, co się u ciebie dzieje. Kotwiczenie to najlepsza szkoła meldowania: krótko, w tej samej kolejności i regularnie, także wtedy, gdy nic się nie zmienia.

Oficer (radio) · brytyjski Forecastle, bridge. Radio check. Dziób, tu mostek. Próba łączności.
Bosman (radio) · indyjski Bridge, forecastle. I read you good. Mostek, tu dziób. Słyszę dobrze.
Oficer (radio) · brytyjski Stand by for letting go the port anchor. Przygotować się do rzucenia lewej kotwicy.
Bosman (radio) · indyjski Standing by. Gotowi.
Oficer (radio) · brytyjski Let go the port anchor. Rzucaj lewą kotwicę.
Bosman (radio) · indyjski Port anchor is let go. Lewa kotwica rzucona.
Oficer (radio) · brytyjski How much cable is out? Ile łańcucha wyszło?
Ty (radio) · polski Two shackles are out. The cable is leading ahead. Wyszły dwie szakle. Łańcuch idzie do przodu.
Oficer (radio) · brytyjski Two shackles, leading ahead. For this operation, report every half minute. Dwie szakle, idzie do przodu. Przy tej operacji melduj co pół minuty.
Bosman · indyjski Say something even when nothing happens. Silence on the radio tells the bridge nothing. Mów nawet wtedy, gdy nic się nie dzieje. Cisza w radiu nic mostkowi nie mówi.
Ty (radio) · polski Bridge, forecastle. Three shackles are out. No weight on the cable. Mostek, tu dziób. Wyszły trzy szakle. Łańcuch bez obciążenia.
Oficer (radio) · brytyjski Three shackles, no weight. Good report, Nowak. Short, and in the same order every time. Trzy szakle, bez obciążenia. Dobry meldunek, Nowak. Krótko i za każdym razem w tej samej kolejności.

Zwroty do zapamiętania

Forecastle, bridge. Radio check. Dziób, tu mostek. Próba łączności. Wywołanie wewnętrzne ma ten sam porządek co wywołanie przez VHF.
Standing by. Gotowi. Dwa słowa zamiast zdania. Przez radio krótkie znaczy zrozumiałe.
Port anchor is let go. Lewa kotwica rzucona. Meldunek wykonania: ta sama komenda, tylko w czasie przeszłym.
Two shackles are out. The cable is leading ahead. Wyszły dwie szakle. Łańcuch idzie do przodu. Dwie informacje, których mostek potrzebuje: ile i w którą stronę.
For this operation, report every half minute. Przy tej operacji melduj co pół minuty. Mostek nie widzi dziobu. Wie tyle, ile mu powiesz. Odstęp ustala prowadzący operację, więc nie jest to stała reguła.

Pułapka: szakla to nie osprzęt, tylko miara. Słownik SMCP definiuje ją jako odcinek łańcucha kotwicznego o długości piętnastu sążni, czyli około dwudziestu siedmiu metrów. Kiedy mostek pyta „how much cable is out”, odpowiadasz liczbą szakli, nie metrami. Do tego dochodzi kierunek łańcucha, bo z niego mostek czyta, jak stoi statek: *leading ahead*, *astern*, *to port*, *to starboard* albo *up and down*, czyli pionowo w dół. I rzecz, która wielu nowym wydaje się dziwna: melduje się także wtedy, gdy nic się nie zmienia. Milczenie na dziobie nie znaczy dla mostka „wszystko dobrze”, tylko „nie wiem, co się tam dzieje”.

Pełna scena: wejście do portu

od wywołania VTS po finished with engines

Finał modułu i finał całej ścieżki. Jedno wejście do portu od wywołania VTS po „finished with engines”. Pilot wchodzi na mostek, ty stoisz przy sterze, dziób melduje odległość. Wszystko, czego uczyłeś się w tym module, w jednej scenie. Posłuchaj całości, a potem zagraj swoją rolę na głos.

Oficer (radio) · brytyjski Eastport VTS, this is Amber Fern. My ETA at the pilot station is one four three zero. Over. Eastport VTS, tu Amber Fern. Planowany czas przy stacji pilotów: jeden cztery trzy zero. Odbiór.
Operator VTS (radio) · brytyjski Amber Fern, this is Eastport VTS. INSTRUCTION. Proceed to the pilot station. The pilot boards at one four four five. Over. Amber Fern, tu Eastport VTS. POLECENIE. Idź na stację pilotów. Pilot wchodzi o jeden cztery cztery pięć. Odbiór.
Oficer (radio) · brytyjski I will proceed to the pilot station. The pilot boards at one four four five. Out. Idę na stację pilotów. Pilot wchodzi o jeden cztery cztery pięć. Koniec.
Pilot · indyjski Good afternoon. Dead slow ahead. Dzień dobry. Bardzo wolno naprzód.
Oficer · brytyjski Dead slow ahead. Bardzo wolno naprzód.
Pilot · indyjski Helmsman, starboard five. Sterniku, ster pięć w prawo.
Ty · polski Starboard five. Ster pięć w prawo.
Pilot · indyjski Steady as she goes. Tak trzymać.
Ty · polski Steady as she goes. Zero nine zero. Tak trzymać. Zero dziewięć zero.
Marynarz (radio) · filipiński Bridge, forecastle. The forward distance is twenty metres. Mostek, tu dziób. Odległość z dziobu to dwadzieścia metrów.
Kapitan · ukraiński We are in position. Make fast fore and aft. Jesteśmy na miejscu. Cumować na dziobie i na rufie.
Kapitan · ukraiński Finished with engines, no more manoeuvring. Good wheel today, Nowak. Quiet bridge, no surprises. Maszyna niepotrzebna, koniec manewrów. Dobra robota przy sterze, Nowak. Cichy mostek, żadnych niespodzianek.

Zwroty do zapamiętania

Proceed to the pilot station. Idź na stację pilotów. Polecenie z VTS. Odpowiadasz jego treścią: „I will proceed to the pilot station”.
Helmsman, starboard five. Sterniku, ster pięć w prawo. Komenda z adresatem. Od razu wiesz, że to do ciebie.
Steady as she goes. Zero nine zero. Tak trzymać. Zero dziewięć zero. Powtórzenie plus kurs w jednym oddechu. Tak to brzmi w praktyce.
The forward distance is twenty metres. Odległość z dziobu to dwadzieścia metrów. Meldunek z dziobu przy podchodzeniu do nabrzeża. Sama liczba i nic więcej.
Make fast fore and aft. Cumować na dziobie i na rufie. Zdanie, po którym kończy się manewr i zaczyna robota przy cumach.

Pułapka: posłuchaj tej sceny drugi raz i zwróć uwagę, że wszystkie wymiany mają ten sam szkielet, choć dotyczą czterech różnych rzeczy. Ktoś woła po nazwie, ktoś odpowiada, treść wraca w powtórzeniu, na końcu pada meldunek wykonania. Radio z VTS, komenda pilota na ster, komenda na maszynę i meldunek z dziobu różnią się słownictwem, nie budową. Kiedy raz usłyszysz ten szkielet, przestaniesz uczyć się fraz na pamięć i zaczniesz je składać. Stąd jest już blisko do pełnej frazeologii SMCP, a po drodze warto zajrzeć do naszego działu o łączności na kanale 16.

Ćwiczenia ze słuchu

Wybierz kategorię. Słuchasz krótkiego nagrania (możesz powtarzać bez limitu) i wybierasz albo zapisujesz, co usłyszysz. Głosy zmieniają się celowo: komendę usłyszysz od Brytyjczyka, Hindusa i Ukraińca, a wykonać ją trzeba tak samo za każdym razem.

Test: 20 pytań

Losujemy 20 pytań ze wszystkich kategorii. W teście każde nagranie odtworzysz najwyżej dwa razy, tak jak w życiu: nikt nie powtarza w nieskończoność. Wynik procentowy i rozbicie na kategorie zobaczysz na końcu. Wynik zostaje u ciebie, w przeglądarce.

Co dalej

To był ostatni moduł ścieżki. Teraz pełny katalog: 435 standardowych zwrotów IMO z nagraniami, do ćwiczenia działami.

Trenażer SMCP

Dialogi i ćwiczenia tego modułu są w całości własne. Komendy sterowe, maszynowe i standardowe zwroty łączności pochodzą z rezolucji IMO A.918(22) (SMCP), a polskie odpowiedniki są nasze, bo IMO nie publikuje polskiej wersji. Zdania, którymi bohaterowie objaśniają sobie procedurę, napisaliśmy sami, a „over” i „out” to procedura radiotelefoniczna, którą rezolucja pokazuje tylko w przykładach GMDSS. Nazwa statku, nazwa portu i numer kanału są zmyślone: prawdziwe kanały i formaty meldunków bierze się z publikacji konkretnego portu. Blok o dwóch źródłach poleceń powstał na podstawie raportu Marine Accident Investigation Branch (MAIB) nr 8/2018 Groundings made by bulk carrier Ocean Prefect; informacja sektora publicznego na licencji Open Government Licence v3.0. Sama scena i wszystkie postacie są wymyślone. Głosy wygenerowano syntetycznie. Dalej: dział Angielski morski · łączność na kanale 16 · znaki bezpieczeństwa.