Praca na pokładzie

Za pięć ósma, magazynek bosmański. Bosman dzieli robotę na dzień. Z tej rozmowy masz wyjść z trzema rzeczami: co robisz, z kim i w czym. Jeśli któraś z trzech ci umknęła, pytasz teraz, nie za godzinę na pokładzie.

• Bosman · indyjski Good morning. Finish your coffee. Here is the work for today. Dzień dobry. Dopijcie kawę. Robota na dziś.
• Bosman · indyjski Juan and Nowak, you chip and paint the port side railing. Juan i Nowak, obijacie rdzę i malujecie reling na lewej burcie.
• Marynarz · filipiński Chipping again? My favourite. Znowu obijanie? Moje ulubione.
• Bosman · indyjski Yes, again. Nowak, first time with the chipping hammer? Tak, znowu. Nowak, pierwszy raz z młotkiem do rdzy?
• Ty · polski Yes, bosun. First time. Tak, bosmanie. Pierwszy raz.
• Bosman · indyjski Juan shows you. Wear gloves, goggles and ear protection. Juan ci pokaże. Załóż rękawice, okulary ochronne i ochronniki słuchu.
• Ty · polski Sorry, goggles and what? I did not catch the last word. Przepraszam, okulary i co? Nie dosłyszałem ostatniego słowa.
• Bosman · indyjski Ear protection. For your ears. Chipping is loud work. Ochronniki słuchu. Na uszy. Obijanie rdzy to głośna robota.
• Ty · polski Gloves, goggles, ear protection. Got it. Rękawice, okulary, ochronniki słuchu. Jasne.
• Bosman · indyjski Coffee break at ten, lunch at twelve. Any questions? No? Go. Przerwa na kawę o dziesiątej, obiad o dwunastej. Pytania? Nie ma? To do roboty.

Zwroty do zapamiętania

• Here is the work for today. Robota na dziś. Tak zaczyna się odprawa. Po tym zdaniu słuchasz uważnie, bo pada twoje nazwisko.
• First time with the chipping hammer? Pierwszy raz z młotkiem do rdzy? Na to pytanie odpowiadasz uczciwie. „First time” nikogo nie dziwi, a udawanie doświadczenia przy narzędziach źle się kończy.
• Wear gloves, goggles and ear protection. Załóż rękawice, okulary ochronne i ochronniki słuchu. Trzy nazwy środków ochrony, które padają najczęściej.
• I did not catch the last word. Nie dosłyszałem ostatniego słowa. Powtarzasz to, co usłyszałeś, i pytasz tylko o resztę. Lepsze niż prośba o powtórzenie całości.
• Got it. Jasne. Krótkie potwierdzenie w luźnej rozmowie. Przy komendach na stanowisku potwierdza się inaczej, o tym w bloku D.

Przy wielu prostych czynnościach wystarczają krótkie zdania. Cztery krótkie frazy załatwiają pół dnia: pass me, hold this, not that one, put it back. A kiedy nie znasz nazwy narzędzia, opisujesz kształt i kolor. To nie jest obejście dla początkujących: tak robią wszyscy, bo nazwy narzędzi różnią się między statkami.

• Marynarz · filipiński Pass me the chipping hammer. Podaj mi młotek do rdzy.
• Ty · polski This one? Ten?
• Marynarz · filipiński No, not that one. The one with the flat end. Nie, nie ten. Ten z płaską końcówką.
• Ty · polski Here you are. Proszę.
• Marynarz · filipiński Thanks. Now hold this wire brush. Do not let go. Dzięki. Potrzymaj szczotkę drucianą. Nie puszczaj.
• Marynarz · filipiński You see the plate on the winch? Read it to me. Widzisz tabliczkę na wciągarce? Przeczytaj mi ją.
• Ty · polski Caution. Moving parts. Keep clear. Uwaga. Części ruchome. Nie zbliżać się.
• Marynarz · filipiński Good. You will often see safety signs in English, even with a Polish crew. Dobrze. Tabliczki bezpieczeństwa często są po angielsku, nawet przy polskiej załodze.
• Ty · polski And this tool? I do not know the name. The long one with the red handle. A to narzędzie? Nie znam nazwy. To długie z czerwoną rączką.
• Marynarz · filipiński That is a scraper. And your description was good. No name? Describe it. It always works. To skrobak. A twój opis był dobry. Nie znasz nazwy? Opisz. To działa zawsze.

Zwroty do zapamiętania

• Pass me the chipping hammer. Podaj mi młotek do rdzy. „Pass me” plus nazwa. Najczęstsze zdanie przy wspólnej robocie.
• Not that one. The one with the flat end. Nie ten. Ten z płaską końcówką. Tak się doprecyzowuje bez obrażania nikogo.
• Here you are. Proszę. To mówisz, podając coś z ręki do ręki.
• Hold this. Do not let go. Potrzymaj. Nie puszczaj. Drugie z czterech poleceń, które słyszysz sto razy dziennie.
• Caution. Moving parts. Keep clear. Uwaga. Części ruchome. Nie zbliżać się. Typowa tabliczka na wciągarce. Trzy słowa ostrzeżenia, które musisz rozumieć bez słownika.
• The long one with the red handle. To długie z czerwoną rączką. Opis kształtu i koloru zamiast nazwy. Kształt i kolor często wystarczają do wskazania właściwego narzędzia.

Najgroźniejsze polecenie to nie to trudne, tylko to niepełne. „Przygotuj rzutkę” bez skąd, dokąd i na kiedy. Nowy człowiek uzupełnia luki domysłem, a domysł bywa zły. W raportach powypadkowych zdarzają się historie, w których niepełne polecenie było jednym z czynników. Ta scena kończy się dobrze, bo padają w niej trzy krótkie pytania, które zamykają każdą lukę.

• Starszy marynarz · ukraiński Nowak, get the heaving line ready. Nowak, przygotuj rzutkę.
• Ty · polski OK. Sorry, where is it? Dobrze. Przepraszam, gdzie ona jest?
• Starszy marynarz · ukraiński In the forward store, on the shelf. W magazynku dziobowym, na półce.
• Ty · polski And where do I take it? Forward or aft? I dokąd ją zanieść? Na dziób czy na rufę?
• Starszy marynarz · ukraiński Forward mooring station. Good question. Na dziobowe stanowisko cumownicze. Dobre pytanie.
• Ty · polski When do you need it? Na kiedy jest potrzebna?
• Starszy marynarz · ukraiński Before six. The pilot boards at seven. Przed szóstą. Pilot wchodzi na statek o siódmej.
• Ty · polski Heaving line from the forward store to the forward mooring station, before six. On it. Rzutka z magazynku dziobowego na dziobowe stanowisko cumownicze, przed szóstą. Robi się.

Zwroty do zapamiętania

• Get the heaving line ready. Przygotuj rzutkę. Polecenie, w którym brakuje trzech rzeczy: skąd, dokąd i na kiedy. Zauważ to, zanim zaczniesz je wykonywać.
• Where is it? Gdzie ona jest? Pierwsze z trzech pytań domykających.
• Forward or aft? Na dziób czy na rufę? Pytanie z dwiema opcjami jest łatwiejsze dla obu stron niż otwarte „where”.
• When do you need it? Na kiedy jest potrzebna? Trzecie pytanie domykające. Bez niego „zaraz” znaczy co innego dla każdego.
• On it. Robi się. Krótkie „biorę się za to”. Ale dopiero po powtórzeniu treści, jak w dialogu wyżej.

Wejście do portu, stanowisko dziobowe. Komendy przychodzą z mostku przez radio, bosman je wykonuje i potwierdza. Ty robisz dokładnie jedno: to, co powie bosman. Ale komendy masz rozumieć już teraz, bo za rok przy wciągarce będziesz stał ty. Posłuchaj, jak działa pętla: komenda, wykonanie, potwierdzenie treścią.

• Oficer (radio) · brytyjski Forward station, stand by. Stanowisko dziobowe, być w gotowości.
• Bosman (radio) · indyjski Forward station standing by. Stanowisko dziobowe w gotowości.
• Bosman · indyjski Nowak, you are on the heaving line. Wait for my word. Nowak, ty jesteś od rzutki. Czekaj na moje słowo.
• Ty · polski On the heaving line. Waiting for your word. Jestem od rzutki. Czekam na słowo.
• Oficer (radio) · brytyjski Send the heaving line ashore. Podać rzutkę na ląd.
• Bosman · indyjski Nowak, throw now. Nowak, rzucaj.
• Oficer (radio) · brytyjski Slack away the spring. Luzować szpring.
• Bosman (radio) · indyjski Slacking away the spring. Luzuję szpring.
• Oficer (radio) · brytyjski Heave on the head line. Wybierać cumę dziobową.
• Bosman (radio) · indyjski Heaving on the head line. Wybieram cumę dziobową.
• Oficer (radio) · brytyjski Make fast the head line and the spring. Obłożyć cumę dziobową i szpring.
• Bosman (radio) · indyjski Head line and spring are fast. Cuma dziobowa i szpring obłożone.

Zwroty do zapamiętania

• Stand by. Być w gotowości. Nie „stój”. Stand by znaczy: bądź gotowy i czekaj na komendę.
• Slack away the spring. Luzować szpring. Luzowanie: lina idzie ze statku.
• Heave on the head line. Wybierać cumę dziobową. Wybieranie: lina wraca na statek. Kierunek przeciwny do slack away. Przy konkretnej linie wzorzec brzmi „heave on the ... line”, a samo „heave in easy” to komenda ogólna. Przy kotwicy usłyszysz „heave up”.
• Make fast. Obłożyć. Koniec ruchu liny: lina zostaje zabezpieczona. Na czym i jak, zależy od urządzenia i od procedury statku.
• Head line and spring are fast. Cuma dziobowa i szpring obłożone. Meldunek wymienia to, co faktycznie obłożone. „All fast forward” znaczy, że na dziobie skończone wszystko, więc nie mów tego, dopóki tak nie jest.

Komora łańcuchowa, zbiornik balastowy, ciasna przestrzeń bez wentylacji: do takich miejsc wchodzi się wyłącznie z podpisanym zezwoleniem na pracę, po zbadaniu atmosfery i z umówionym sposobem odzywania się. Twoja rola w tej scenie jest prosta i ważna: stoisz przy włazie i pilnujesz łączności. W tym bloku nie ma ani jednego żartu. Tu dokładność jest wszystkim.

• Oficer · brytyjski The enclosed-space entry permit is signed. The atmosphere has been tested. The oxygen level is normal. Zezwolenie na wejście do przestrzeni zamkniętej podpisane. Atmosfera została zbadana. Poziom tlenu w normie.
• Bosman · indyjski Mihaylo goes into the chain locker. Nowak stands at the manhole. Mihaylo wchodzi do komory łańcuchowej. Nowak stoi przy włazie.
• Bosman · indyjski Nowak, your job: you stay here. For this entry, you talk to Mihaylo every five minutes. Nowak, twoje zadanie: zostajesz tutaj. Przy tym wejściu odzywasz się do Mihaylo co pięć minut.
• Ty · polski Every five minutes. And if he does not answer? Co pięć minut. A jeśli nie odpowie?
• Bosman · indyjski You do not go in. Never. You call the bridge and raise the alarm. Nie wchodzisz. Nigdy. Wzywasz mostek i podnosisz alarm.
• Ty · polski I do not go in. I call the bridge and raise the alarm. Understood. Nie wchodzę. Wzywam mostek i podnoszę alarm. Zrozumiałem.
• Marynarz · ukraiński Radio check. Kontrola radiowa.
• Ty · polski Loud and clear. Głośno i wyraźnie.
• Marynarz · ukraiński Going in now. Wchodzę.
• Ty · polski Mihaylo, are you OK? Mihaylo, wszystko w porządku?
• Marynarz · ukraiński I am OK. Five more minutes and I am done. W porządku. Jeszcze pięć minut i kończę.
• Ty · polski Understood. Next check in five minutes. Zrozumiałem. Następna kontrola za pięć minut.

Zwroty do zapamiętania

• The enclosed-space entry permit is signed. Zezwolenie na wejście do przestrzeni zamkniętej podpisane. Bez podpisanego zezwolenia nikt nie wchodzi. Zezwolenie wystawia się przed wejściem, na piśmie, po zbadaniu atmosfery.
• For this entry, you talk to Mihaylo every five minutes. Przy tym wejściu odzywasz się do Mihaylo co pięć minut. Sposób i częstotliwość odzywania się ustala się ZANIM ktoś wejdzie, osobno dla każdej pracy. Pięć minut to interwał z tej sceny, nie stała morska.
• You do not go in. Never. Nie wchodzisz. Nigdy. Najważniejsze zdanie modułu. Przeczytaj pułapkę pod dialogiem.
• Radio check. Loud and clear. Kontrola radiowa. Głośno i wyraźnie. Powszechna para pytanie-odpowiedź przy łączności wewnętrznej. W SMCP odpowiednikiem jest „how do you read me?” i odpowiedź o jakości odbioru: tak zapytają cię przez VHF.
• Are you OK? Wszystko w porządku? Kontrolne pytanie co pięć minut. Odpowiedź ma być słowami, nie stuknięciem.

Finał: zwykły dzień. Odprawa, robota przy relingu, przerwa na kawę i rzecz, która z nowego marynarza robi dobrego marynarza: zauważona i zgłoszona usterka. Meldunek o usterce ma trzy części, te same co meldunek o pożarze z modułu trzeciego: co, gdzie dokładnie, jak duże. Posłuchaj całości, a potem zagraj swoją rolę na głos.

Twoja kolej: powiedz zaznaczoną kwestię na głos, potem kliknij „Powiedziane, dalej”.

• Bosman · indyjski Morning. Juan and Nowak, railing again. Finish the port side today. Dzień dobry. Juan i Nowak, znowu reling. Dziś kończycie lewą burtę.
• Marynarz · filipiński We will finish before lunch, bosun. Nowak is fast with the roller. Skończymy przed obiadem, bosmanie. Nowak jest szybki z wałkiem.
• Ty · polski I had a good teacher. Miałem dobrego nauczyciela.
• Bosman · indyjski Less talking, more painting. Coffee at ten. Mniej gadania, więcej malowania. Kawa o dziesiątej.
• Marynarz · filipiński Break time. Coffee first, work later. Przerwa. Najpierw kawa, potem robota.
• Ty · polski Juan, look at the winch. There is oil under it. Juan, spójrz na wciągarkę. Pod nią jest olej.
• Marynarz · filipiński Fresh oil. That is a leak. Report it to the bosun. Świeży olej. To wyciek. Zgłoś to bosmanowi.
• Ty · polski Me? You know him better. Ja? Ty go znasz lepiej.
• Marynarz · filipiński You found it. Tell the bosun. Go, he does not bite. Ty to znalazłeś, ty zgłaszasz. Idź, nie gryzie.
• Ty · polski Bosun, I found an oil leak. Under the mooring winch, port side. Small, but the oil is fresh. Bosmanie, znalazłem wyciek oleju. Pod wciągarką cumowniczą, lewa burta. Mały, ale olej jest świeży.
• Bosman · indyjski Good report: what, where, how big. Do not touch it. I will tell the officer. Dobry meldunek: co, gdzie, jak duży. Nie ruszaj tego. Powiem oficerowi.
• Oficer · brytyjski Nowak, well done. You see something, you say something. Every time. Nowak, dobra robota. Widzisz coś, mówisz. Za każdym razem.

Zwroty do zapamiętania

• There is oil under the winch. Pod wciągarką jest olej. Pierwsze zgłoszenie do kolegi obok. Od tego zaczyna się każda wykryta usterka.
• That is a leak. To wyciek. Nazwanie rzeczy po imieniu. Leak działa na olej, paliwo i wodę.
• I found an oil leak. Under the mooring winch, port side. Small, but the oil is fresh. Znalazłem wyciek oleju. Pod wciągarką cumowniczą, lewa burta. Mały, ale świeży. Wzorcowy meldunek: co, gdzie dokładnie, jak duże. Ta sama budowa co meldunek o pożarze z modułu 3.
• Do not touch it. Nie ruszaj tego. Typowa odpowiedź na zgłoszenie. Usterkę ogląda ten, kto ma ją naprawić.
• You see something, you say something. Widzisz coś, mówisz. Zasada, którą oficer powie ci w pierwszym tygodniu. Warto ją rozumieć od razu.