bosman
Bosun (Boatswain) w ogłoszeniach: BSN
Bosman to szef załogi pokładowej i prawa ręka starszego oficera: przekłada jego polecenia na konkretną robotę i rozdziela ludzi do zadań. W polskim prawie takie stanowisko nie istnieje: to funkcja, którą powierza armator.
Dystynkcje
bez pasków, kotwica działu pokładowego (osobnych dystynkcji bosmana nie ma; nosi pagon marynarski). Na co dzień pagonów się nie nosi: zakłada się je w portach i na galowo. To zwyczaj armatorski, nie przepis, więc układy bywają różne między firmami i banderami.
Miejsce w hierarchii
- Podlega
- starszemu oficerowi
- Kieruje
- załogą pokładową nieoficerską (starszymi marynarzami i marynarzami wachtowymi)
- Wachta
- zwykle pracuje w dzień, bez wachty nawigacyjnej (na małych jednostkach bywa inaczej)
Co robi
- zwyczaj przekłada polecenia starszego oficera na konkretne zadania i rozdziela załogę pokładową do pracy
- zwyczaj dba o kadłub i pokład: skuwanie rdzy, malowanie, smarowanie, konserwacja urządzeń cumowniczych i przeładunkowych
- zwyczaj prowadzi magazyn bosmański (farby, liny, narzędzia, sprzęt BHP) i zgłasza zapotrzebowania
- zwyczaj pilnuje bezpieczeństwa pracy swojego zespołu: sprzęt ochronny, asekuracja przy pracach na wysokości i za burtą
Wymóg = zapisane w konwencji, ustawie albo rozporządzeniu. Zwyczaj = praktyka armatorska; konkretny podział zadań określa system zarządzania bezpieczeństwem (SZB) twojego armatora i może się różnić między firmami.
Jak zostać bosmanem
Bosmanem nie zostaje się przez egzamin: tę funkcję powierza armator, zwykle doświadczonemu starszemu marynarzowi. Droga prowadzi więc przez świadectwo starszego marynarza i lata praktyki na pokładzie. W dokumentach kwalifikacyjnych bosman nie występuje: na liście załogi płyniesz formalnie jako starszy marynarz, a bosman to nazwa funkcji w kontrakcie.
Najczęstsze pytania
Bosman: kto to jest?
Bosman to szef załogi pokładowej na statku: doświadczony starszy marynarz, któremu armator powierzył kierowanie robotą na pokładzie. Podlega starszemu oficerowi, a jemu podlegają starsi marynarze i marynarze wachtowi. Po angielsku bosun albo boatswain.
Co robi bosman na statku?
Rozdziela załogę pokładową do pracy według poleceń starszego oficera, pilnuje konserwacji kadłuba i pokładu (skuwanie rdzy, malowanie, urządzenia cumownicze), prowadzi magazyn bosmański i dba o bezpieczeństwo pracy swojego zespołu. Zwykle pracuje w dzień, bez wachty nawigacyjnej.
Czy bosman to stopień albo dyplom?
Na statku handlowym nie. W polskim prawie nie ma dokumentu kwalifikacyjnego bosmana: formalnie płyniesz jako starszy marynarz, a bosman to funkcja w kontrakcie. Stopniem jest bosman w Marynarce Wojennej (stopień podoficerski), ale to osobny świat.
Mało kto wie
W rozporządzeniu o wyszkoleniu i kwalifikacjach nie znajdziesz bosmana, fittera ani stewarda. To funkcje obsadowe i płacowe (są np. w tabelach układów zbiorowych ITF), a nie stanowiska z dyplomu. Dlatego na naszym schemacie bosman ma ramkę przerywaną.