marynarze.com

Strzałki wybierają, Enter otwiera, Esc zamyka · pełne wyszukiwanie treści

Kto ma pierwszeństwo na morzu

Na morzu nie ma „pierwszeństwa” jak na drodze: są statki ustępujące z drogi i statki zachowujące kurs i szybkość. Kto jest kim, mówi drabina z prawidła 18 MPZZM, a trzy wyjątki potrafią ją przebić. Ta strona to cała logika w jednym miejscu.

Drabina pierwszeństwa (prawidło 18)

Orientacyjna hierarchia obowiązków, a nie bezwzględne prawo drogi: zanim z niej skorzystasz, sprawdź wyjątki poniżej. Kliknij, żeby zobaczyć światła danego typu w symulatorze.

  1. 1 Statek nie odpowiadający za swoje ruchy Dwa czerwone widoczne dookoła widnokręgu, w pionie
  2. 2 Statek o ograniczonej zdolności manewrowej Czerwone, białe, czerwone widoczne dookoła widnokręgu, w pionie
  3. 3 Statek zajęty połowem (obejmuje też trałowanie (pr. 26)) Czerwone nad białym, oba widoczne dookoła widnokręgu
  4. 4 Statek żaglowy Tylko burtowe i rufowe, bez masztowego
  5. 5 Statek o napędzie mechanicznym Maszt biały, zielona i czerwona burtowa, białe rufowe

Statek ograniczony swoim zanurzeniem nie zajmuje zwykłego miejsca w tej hierarchii (pr. 18 d i 28): pozostałe statki powinny, gdy okoliczności na to pozwalają, unikać przeszkadzania jego bezpiecznemu przejściu, a on sam nawiguje ze szczególną ostrożnością. Pełny tekst: prawidło 18.

Wyjątki, które przebijają drabinę

  • Prawidło 13: Wyprzedzający ustępuje wyprzedzanemu zawsze, bez względu na typ statku.
  • Prawidło 9: W wąskim przejściu mały statek (poniżej 20 m), żaglowiec i rybak nie przeszkadzają statkowi ograniczonemu do toru.
  • Prawidło 10: W systemie rozgraniczenia ruchu rybak nie przeszkadza statkowi idącemu torem kierunkowym, a statek poniżej 20 m i żaglowiec nie przeszkadzają bezpiecznemu przejściu statku o napędzie mechanicznym idącego takim torem.
  • Prawidło 28: Statkowi ograniczonemu swoim zanurzeniem nie przeszkadzaj w bezpiecznym przejściu (pr. 18 d).

Stąd bierze się najczęstszy mit: „żaglówka zawsze ma pierwszeństwo”. Nieprawda. Żaglowiec ustępuje statkom z góry drabiny, nie przeszkadza w wąskim przejściu i na torze TSS, a gdy wyprzedza, ustępuje każdemu.

Dwa statki o napędzie mechanicznym: trzy sytuacje

wyprzedzany: pierwszeństwo drogiwyprzedzający: ustępuje (widzi tylko rufowe)sektor 135°(22,5° za trawers)
Wyprzedzanie (pr. 13) Wyprzedzasz = ustępujesz. Zawsze, bez względu na typ statku (przebija drabinę prawidła 18).
kurs w prawokurs w prawomijają się lewymi burtami
Statki idące wprost na siebie (pr. 14) Na wprost siebie: OBAJ zmieniają kurs w prawo i mijają się lewymi burtami.
ustępuje (ma go z prawej)pierwszeństwo drogiprzechodzi za rufą, nie przed dziobem
Kursy przecinające się (pr. 15) Masz go z prawej burty: ustępujesz. Ma Cię z prawej: on ustępuje.

We mgle drabiny nie ma

Prawidła 12-18 dotyczą tylko statków wzajemnie widocznych. Gdy widzisz drugi statek wyłącznie na radarze, nie ma ustępującego ani zachowującego kurs i szybkość: każdy samodzielnie ocenia ryzyko i manewruje według prawidła 19. Sygnały mgłowe mówią, co robi drugi statek, ale nie zastępują kontaktu wzrokowego i nie tworzą ról.

Wszystkie prawidła wymijania Symulacje: przećwicz decyzje Światła i znaki (symulator)

Dotyczy morza (MPZZM/COLREG). Na wodach śródlądowych obowiązują inne przepisy. Omówienie własne serwisu: w razie wątpliwości decyduje oryginalne brzmienie Konwencji.